Polityka fiskalna

ogół działań państwa polegających na wykorzystaniu szeregu instrumentów fiskalnych, takich jak podatki i inne daniny publiczne, wydatki, deficyt publiczny, dług publiczny, udzielane gwarancje i poręczenia kredytowe dla podmiotów gospodarczych, wpływających na budżet państwa w celu osiągnięcia określonych celów fiskalnych i pozafiskalnych.

Polityka fiskalna obok polityki pieniężnej i polityki kursu walutowego jest jedną z głównych polityk makroekonomicznych.

Kształt polityki fiskalnej wyznaczany jest przez władze fiskalne, do których zalicza się: parlament, rząd, ministra finansów, aparat skarbowy.

Cele polityki fiskalnej:

Wśród celów polityki fiskalnej wyróżnia się:

Cele fiskalne tj.:

– zaspokojenie popytu państwa na pieniądz, przejmowanego od podmiotów znajdujących się poza jego strukturami tj. od gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.

Cele pozafiskalne tj.:

– promowanie wzrostu gospodarczego,

– łagodzenie niesprawności mechanizmu rynkowego,

– ograniczenie cykliczności procesów gospodarczych,

– walka z bezrobociem,

– ograniczenie nadmiernego zróżnicowania dochodów,

– walka z nieuczciwą konkurencją,

– ograniczenie negatywnych efektów zewnętrznych.

Instrumenty polityki fiskalnej:

Do instrumentów polityki fiskalnej zalicza się:

Instrumenty makroekonomiczne, tj.:

– dochody budżetu państwa

– wydatki budżetu państwa

– deficyt i nadwyżki budżetowe

– dług publiczny

Instrumenty mikroekonomiczne, tj.:

– podatek

– opłata

– cło

– dotacja

– subwencja

– bon skarbowy

– obligacja skarbowa

– poręczenia i gwarancje rządowe