Techniki pamięciowe dla dzieci

Część 2

Zgodnie z definicją: „Pamięć jest jednym z najważniejszych poznawczych procesów psychicznych, odgrywających istotną rolę w prawidłowym przebiegu innych złożonych czynności psychicznych, takich jak uczenie się czy orientacja w otoczeniu”.
Pamięć odpowiada za takie czynności, jak: kodowanie, przechowywanie oraz odtwarzanie informacji. Kolejną metodą efektywnego zapamiętywania, której możemy nauczyć nasze dziecko, jest metoda zakładek obrazkowych.

Od czego zależy zdolność zapamiętywania?

Czynnikiem wpływającym na procesy zapamiętywania i strategię uczenia się jest tzw. profil inteligencji wielorakich ukształtowany na podłożu genetycznym oraz środowiska, w którym wychowuje się dziecko. Każdy posiada osobisty profil inteligencji, na który składają się różne podtypy inteligencji: językowa, logiczna, muzyczna, wizualno-przestrzenna, ruchowa, przyrodnicza, interpersonalna, intrapersonalna (wg Howarda Gardnera) . Nie ma lepszego lub gorszego profilu inteligencji, każdy zostaje obdarzony wyjątkowym zestawem cech, predyspozycji, talentów, zdolności, które powstają na fundamencie preferencji sensorycznych oraz funkcji dominującej półkuli mózgowej w połączeniu z wpływem środowiska. Znajomość swojego profilu inteligencji wielorakich pomaga w świadomym wyborze metod uczenia się oraz zapamiętywania. Nauka z wykorzystaniem różnorodnych podtypów inteligencji daje lepsze rezultaty. Jest to cenna wskazówka, zarówno dla rodziców, jak i nauczycieli.

Zakładki Obrazkowe

Metoda jest oparta na podobieństwie kształtu przedmiotu do kształtu liczby, którą ma on symbolizować. W ten sposób możemy zapamiętać od jednego do dziesięciu wyrazów (a nawet więcej) w zależności od liczby wymyślonych zakładek obrazkowych. Przedstawię teraz mój własny zestaw haków. Do liczby 1 jest podobny ołówek (1 = ołówek). Następnie: 2 = łabędź, 3 = mewa, 4 = skoczek narciarski, 5 = hak, 6 = ślimak, 7 = kosa, 8 = bałwan, 9 = klucz, 10 – łyżka i talerz. Oprócz samych nazw można umieścić obok liczb rysunek przedmiotu. Po zapamiętaniu powyższych zakładek obrazkowych można przystąpić do przypisania do nich konkretnych informacji, które chcemy sobie przyswoić. Wybieramy własne skojarzenia do poszczególnych zakładek. Możemy tą metodą nauczyć np. dziesięciu największych państw europejskich: Rosja, Ukraina, Francja, Hiszpania, Szwecja, Niemcy, Finlandia, Norwegia, Polska, Włochy. Tworzymy połączenie między pierwszym hakiem, czyli ołówkiem i Rosją, która kojarzy się nam z np. pierogiem ruskim, w wyniku skojarzenia powstaje nam obraz taki, że „ołówek wbija się w ruski pieróg”. Następnym hakiem jest łabędź, a wyrazem do zapamiętania jest Ukraina, z którą kojarzy się np. „kraina w kształcie U”. Wyobrażamy sobie „łabędzia, który wpływa do takiej krainy w kształcie U”. W ten sposób należy postępować z kolejnymi państwami.

Ćwiczenia pamięci

Rodzice mogą sami ćwiczyć pamięć ze swoimi dziećmi, wykonując regularnie następujące ćwiczenia:

Ćwiczenie 1

Przywołaj z pamięci i zapisz następujące informacje.
Droga z domu do szkoły: przez jakie ulice przechodzisz lub przejeżdżasz?
Wymień tytuły filmów, jakie obejrzałeś w kinie w ciągu ostatniego roku.

Ćwiczenie 2

Staraj się zapamiętać poniższe nazwiska, stosując poznane wcześniej środki mnemotechniczne. Utwórz skojarzenia za pomocą poznanych zakładek obrazkowych.
Kulka, Jeleń, Śniadecki, Wojciechowski, Owczarek

Ćwiczenie 3

Postaraj się zapamiętać poniższe numery kont, stosując poznane techniki pamięciowe. Stwórz historyjkę za pomocą zakładek obrazkowych i metody łańcuchowej.
1) 465782309 2) 879657430

 

Pamięć nie mogłaby istnieć bez świata zmysłów, a bogactwo wyobraźni udoskonala proces zapamiętywania. Kluczową kwestią w przyswajaniu wiedzy z wielu przedmiotów przez dzieci jest powiązanie pewnych informacji z własnymi zaskakującymi, śmiesznymi oraz oryginalnymi skojarzeniami. Każdy przedmiot szkolny powinien być jedną z wielu „szufladek wiedzy” w pamięci dziecka, które otwierają się automatycznie w wyniku żywego wyobrażenia. Najważniejszym celem każdej metody jest wzbudzenie ciekawości u dziecka i tym samym zwiększenie jego wiary we własne możliwości.

 

Bibliografia:

1) Gardner H., Inteligencje wielorakie. Nowe horyzonty w teorii i praktyce, Wydawnictwo MT Biznes Sp. z o.o., Warszawa 2009, s. 13-79, ISBN 978-83-61732-04-4.
2) Lis F., Lis R., Socjologia pracy w organizacji życia społecznego: wybrane zagadnienia, wyd. PWZN „Print 6”, Lublin 2000, ISBN, 83-87414-75-1
3) Lorayne H., Superpamięć dla uczących się, Wydawnictwo Ravi, Łódź 1998, s. 38, ISBN 83-85997-45-8
4) Rajewska – Rager A. , Rybakowski J., Współczesne modele pamięci w aspekcie neurobiologicznym i klinicznym, „Postępy Psychiatrii i Neurologii”, nr 15(2), 2006, s. 106.

Fot. Freepik