CHF – co to za waluta i skąd pochodzi?

CHF to frank szwajcarski – oficjalna waluta Szwajcarii i Liechtensteinu. Skrót pochodzi od łacińskiej nazwy Konfederacji Szwajcarskiej, Confoederatio Helvetica, oraz słowa „frank”. Waluta jest znana z wysokiej stabilności i często pełni funkcję tak zwanej bezpiecznej przystani w okresach kryzysów.

Czym jest CHF i skąd pochodzi ten skrót?

Frank szwajcarski jest walutą Szwajcarii oraz Księstwa Liechtensteinu. Jego międzynarodowy kod to CHF, zgodny ze standardem ISO 4217. Litery „CH” nawiązują do łacińskiej nazwy Szwajcarii, Confoederatio Helvetica, a „F” oznacza franka.

Frank jest emitowany przez Szwajcarski Bank Narodowy, znany jako SNB. W Polsce kojarzy się nie tylko ze szwajcarską gospodarką i stabilnością, lecz także z kredytami hipotecznymi denominowanymi lub indeksowanymi do tej waluty.

Najważniejsze fakty o franku szwajcarskim

Podstawowe informacje techniczne o CHF przedstawiają się następująco:

Nazwy setnej części franka zależą od języka używanego w danym regionie Szwajcarii. Po niemiecku mówi się rappen, po francusku centime, po włosku centesimo, a w języku retoromańskim rap.

Charakterystyczną cechą szwajcarskich banknotów jest pionowy układ zadruku. Wyróżniają się także rozbudowanymi zabezpieczeniami oraz motywami nawiązującymi do kultury i osiągnięć Szwajcarii. Monety są bardziej neutralne językowo, dzięki czemu mogą być używane w całym kraju niezależnie od regionu.

Historia franka szwajcarskiego

Frank powstał w odpowiedzi na problem rozdrobnienia monetarnego. Przed jego wprowadzeniem poszczególne kantony, gminy, a nawet niektóre klasztory korzystały z własnych środków płatniczych. Utrudniało to handel i komplikowało rozliczenia.

Najważniejsze etapy historii waluty można ułożyć chronologicznie:

1. 1850 rok – wprowadzono franka szwajcarskiego jako jednolitą walutę federalną. Prawo emisji monet powierzono władzom federalnym, ograniczając znaczenie lokalnych systemów pieniężnych.
2. 1865 rok – Szwajcaria przystąpiła do Łacińskiej Unii Monetarnej razem z Francją, Belgią i Włochami. Państwa zachowały własne nazwy walut, ale ujednoliciły ich parametry i relacje wymienne.
3. XX wiek – frank pozostawał związany z systemami opartymi na kruszcu, najpierw srebrem, a później złotem. Zależność od złota stopniowo ograniczano, aż została całkowicie zniesiona.
4. Okres Bretton Woods – po II wojnie światowej frank funkcjonował w systemie stałych kursów walutowych powiązanych z dolarem i złotem. Po rozpadzie tego systemu kursy walut zaczęły w większym stopniu zależeć od rynku.
5. 2015 rok – podczas wydarzenia określanego jako Czarny Czwartek SNB zrezygnował z obrony minimalnego kursu franka wobec euro. Decyzja doprowadziła do gwałtownego umocnienia CHF względem wielu walut.

Historia franka nie oznacza, że jego kurs zawsze był stały. Pokazuje raczej, że waluta przechodziła przez kolejne systemy monetarne, a jej obecna pozycja wynika zarówno z decyzji instytucjonalnych, jak i zaufania do szwajcarskiej gospodarki.

Dlaczego CHF jest nazywany bezpieczną przystanią?

Bezpieczna przystań to aktywo lub waluta, do których część inwestorów kieruje kapitał, gdy rośnie niepewność gospodarcza, polityczna albo geopolityczna. Nie oznacza to gwarancji zysku ani całkowitego braku wahań. Określenie opisuje rynkową tendencję do postrzegania danego aktywa jako relatywnie stabilnego.

Frank zyskał taki status dzięki kilku cechom Szwajcarii. Kraj ma stabilne instytucje, długą tradycję neutralności politycznej i rozwinięty system finansowy. Znaczenie ma także polityka Szwajcarskiego Banku Narodowego, który odpowiada za politykę pieniężną, emisję banknotów i działania wspierające stabilność cen.

W czasie kryzysu inwestorzy ograniczają ekspozycję na waluty państw postrzeganych jako bardziej ryzykowne. Część kapitału trafia wtedy do CHF, co zwiększa popyt na franka i może prowadzić do jego umocnienia. Jednocześnie SNB może podejmować działania ograniczające nadmierną aprecjację, ponieważ zbyt silny frank utrudnia szwajcarskim firmom eksport.

Na notowania CHF wpływają między innymi:

• polityka pieniężna i decyzje dotyczące stóp procentowych podejmowane przez SNB,
• poziom globalnego ryzyka gospodarczego i geopolitycznego,
• kondycja gospodarki europejskiej, szczególnie strefy euro,
• siła walut państw, względem których frank jest wyceniany, w tym polskiego złotego.

Frank szwajcarski a polski kredytobiorca

W Polsce CHF jest szczególnie ważny z powodu dużej popularności kredytów hipotecznych powiązanych z frankiem w pierwszych latach XXI wieku. W tamtym okresie niskie oprocentowanie i relatywnie stabilny kurs sprawiały, że takie zobowiązania wydawały się korzystne dla części klientów.

Ryzyko polegało na tym, że kredytobiorca zarabiający w złotych spłacał zobowiązanie zależne od kursu obcej waluty. Gdy frank drożał względem PLN, rata wyrażona w złotych rosła. W przypadku kredytu, którego saldo było przeliczane na CHF, wzrost kursu mógł także zwiększać wartość zadłużenia w złotych.

Dlatego kurs CHF/PLN ma dla polskich gospodarstw domowych znaczenie większe niż sama informacja o cenie waluty. Pokazuje bowiem, jak zmiana relacji między frankiem a złotym może przełożyć się na obsługę istniejących zobowiązań. Stabilność franka z perspektywy rynku finansowego nie oznacza braku ryzyka dla osoby, która uzyskuje dochody w innej walucie.

Najkrócej mówiąc, CHF jest frankiem szwajcarskim, walutą Szwajcarii i Liechtensteinu, której znaczenie wynika z historii, stabilności instytucji oraz statusu bezpiecznej przystani. W Polsce pozostaje także ważnym punktem odniesienia dla osób posiadających kredyty powiązane z frankiem.