Bankowy Fundusz Gwarancyjny – do jakiej kwoty chroni depozyty?
Standardowy limit ochrony BFG wynosi równowartość 100 000 EUR w złotych na jednego deponenta w jednym banku lub SKOK-u. Do tej kwoty gwarancja obejmuje łącznie środki ze wszystkich rachunków w danej instytucji, wraz z odsetkami naliczonymi do dnia spełnienia warunku gwarancji. W określonych sytuacjach limit może wzrosnąć do 200 000 EUR, a niektóre odszkodowania mogą być objęte ochroną w pełnej wysokości.
Do jakiej kwoty BFG chroni depozyty?
Bankowy Fundusz Gwarancyjny chroni depozyty do równowartości 100 000 EUR na jednego deponenta w jednym podmiocie objętym systemem gwarantowania. Deponentem jest osoba lub podmiot uprawniony do środków gwarantowanych.
Limit dotyczy sumy pieniędzy zgromadzonych na wszystkich rachunkach w tej samej instytucji. Obejmuje między innymi rachunki bieżące, oszczędnościowe i lokaty terminowe, niezależnie od tego, czy są prowadzone w złotych, czy w walucie obcej. Liczy się również kapitał oraz odsetki naliczone do początku dnia spełnienia warunku gwarancji.
Równowartość w złotych nie jest ustalana według kursu z dnia założenia lokaty ani z dnia wpłaty pieniędzy. Do przeliczenia stosuje się średni kurs NBP z dnia spełnienia warunku gwarancji. Jest to dzień, w którym zostają spełnione ustawowe przesłanki uruchomienia wypłat z BFG.
Przykładowo, posiadanie w jednym banku lokaty i rachunku oszczędnościowego nie daje dwóch oddzielnych limitów. Środki z obu rachunków są sumowane. Przy kwotach przekraczających standardową granicę można rozważyć podział depozytów między różne banki, ponieważ limit obowiązuje osobno w każdym z nich.
Kiedy limit BFG wzrasta do 200 000 EUR?
Wyższa ochrona dotyczy szczególnych środków należących do osoby fizycznej. Pieniądze muszą pochodzić z jednego ze zdarzeń wskazanych w przepisach i wpłynąć na rachunek najpóźniej 3 miesiące przed dniem spełnienia warunku gwarancji.
| Sytuacja | Limit gwarancji | Czas obowiązywania |
|---|---|---|
| Standardowe depozyty | Równowartość 100 000 EUR | Na zasadach ogólnych |
| Środki z określonych zdarzeń życiowych | Do równowartości 200 000 EUR | Przez 3 miesiące od wpływu środków |
| Wybrane odszkodowania i zadośćuczynienia | W pełnej wysokości | Przez 3 miesiące od wpływu środków, zgodnie z warunkami ustawowymi |
Do szczególnych środków uprawniających do podwyższonej ochrony należą między innymi:
- środki ze sprzedaży nieruchomości mieszkalnej, jej części lub udziału, jeśli sprzedaż nie nastąpiła w ramach działalności gospodarczej;
- środki otrzymane w wyniku spadku, zapisu, zachowku albo podziału majątku po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej;
- wypłaty z ubezpieczenia na życie lub ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków;
- odprawy pieniężne, emerytalne lub rentowe wypłacone na zasadach określonych w przepisach;
- odszkodowania za szkodę wyrządzoną przestępstwem oraz określone zadośćuczynienia.
Wyższy limit nie działa automatycznie w taki sam sposób jak standardowa gwarancja. Wypłata środków ponad równowartość 100 000 EUR jest dokonywana na wniosek deponenta. Po upływie trzech miesięcy od wpływu pieniędzy zastosowanie ma co do zasady zwykły limit 100 000 EUR. Przepisy przewidują odrębne zasady dla niektórych odszkodowań, dlatego w takiej sytuacji znaczenie ma źródło środków i data ich wpływu na rachunek.
Jak liczy się limit przy rachunku wspólnym i działalności gospodarczej?
Przy rachunku wspólnym każdy współposiadacz jest traktowany jako odrębny deponent. Oznacza to, że każdej osobie może przysługiwać limit do równowartości 100 000 EUR w tym samym banku. Udział poszczególnych współposiadaczy ustala się zgodnie z umową rachunku, a jeśli umowa nie określa tych udziałów, co do zasady przyjmuje się części równe.
Inaczej wygląda sytuacja przy jednoosobowej działalności gospodarczej. Właściciel rachunku osobistego i firmowego jest tą samą osobą fizyczną, więc środki z obu rachunków w jednym banku podlegają jednemu wspólnemu limitowi. Sam fakt prowadzenia działalności nie tworzy drugiego limitu.
Odrębna spółka, na przykład spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ma własną osobowość prawną i jest osobnym deponentem. Jej rachunek może więc korzystać z odrębnego limitu, niezależnie od rachunków prywatnych wspólnika lub członka zarządu.
Gwarancja obejmuje depozyty w bankach objętych systemem BFG oraz w SKOK-ach. Nie obejmuje natomiast automatycznie produktów inwestycyjnych sprzedawanych przez bank jako pośrednika, takich jak jednostki funduszy inwestycyjnych. W przypadku produktu łączonego ochroną może być objęta tylko część stanowiąca depozyt bankowy.
Co dzieje się po upadłości banku?
Wypłata środków gwarantowanych następuje bez konieczności składania zwykłego wniosku o zwrot depozytu. Po spełnieniu warunku gwarancji BFG przygotowuje listę deponentów i wskazuje sposób oraz miejsce wypłat. Standardowy termin wypłaty wynosi 7 dni roboczych od dnia spełnienia warunku gwarancji.
- KNF zawiesza działalność banku lub SKOK-u i podejmuje działania przewidziane w ustawie.
- BFG ogłasza informacje o terminie, miejscu i sposobie odbioru środków.
- Deponent zgłasza się do wskazanego podmiotu z dokumentem tożsamości, jeśli jest to wymagane w danym trybie wypłaty.
- Środki gwarantowane są wypłacane w złotych w granicach należnego limitu.
Kwota przekraczająca limit BFG pozostaje wierzytelnością wobec banku lub kasy. Jej odzyskanie wymaga dochodzenia roszczeń w postępowaniu upadłościowym, zgodnie z zasadami dotyczącymi zgłaszania wierzytelności.
Najprostsza zasada brzmi więc: 100 000 EUR na osobę i jeden bank, z możliwością czasowego podwyższenia ochrony do 200 000 EUR w ustawowo określonych sytuacjach. Przy ocenie limitu trzeba uwzględnić wszystkie rachunki w danej instytucji, odsetki oraz kurs średni NBP z dnia spełnienia warunku gwarancji.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
