Ile wynosi renta wdowia z KRUS?
Renta wdowia z KRUS nie ma jednej stałej kwoty. Jest to zbieg dwóch świadczeń: 100% jednego z nich oraz 15% drugiego. Do końca 2026 roku można więc pobierać 100% własnej emerytury lub renty i 15% renty rodzinnej albo 100% renty rodzinnej i 15% własnego świadczenia. Od 1 stycznia 2027 roku udział drugiego świadczenia wzrośnie do 25%. Łączna wypłata nie może przekroczyć 5 636,73 zł brutto, czyli trzykrotności najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca 2025 roku.
Na czym polega renta wdowia z KRUS?
Renta wdowia jest potoczną nazwą zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku z własną emeryturą albo rentą z tytułu niezdolności do pracy. Nie zastępuje dotychczasowego świadczenia, lecz pozwala otrzymywać oba świadczenia w określonych proporcjach.
Od 1 lipca 2025 roku osoba uprawniona wybiera korzystniejszy wariant: 100% własnego świadczenia i 15% renty rodzinnej albo 100% renty rodzinnej i 15% własnej emerytury lub renty. Od 2027 roku drugie świadczenie będzie wypłacane w wysokości 25%. Każde świadczenie może ustalać i wypłacać inny organ, na przykład KRUS lub ZUS.
Limit łącznej wypłaty wynosi 5 636,73 zł brutto. Jest to trzykrotność najniższej emerytury wynoszącej 1 878,91 zł brutto od 1 marca 2025 roku.
Jak oblicza się kwotę renty wdowiej?
Wysokość wypłaty zależy od kwoty własnego świadczenia i renty rodzinnej. Renta rodzinna dla jednej osoby uprawnionej wynosi co do zasady 85% świadczenia, które przysługiwało zmarłemu małżonkowi. W kalkulacji renty wdowiej bierze się jednak pod uwagę już ustaloną kwotę renty rodzinnej, a nie pełną emeryturę zmarłego.
| Wariant | Składnik wypłacany w całości | Składnik wypłacany w 15% |
|---|---|---|
| 100% własnego świadczenia + 15% rodzinnego | Własna emerytura lub renta | Renta rodzinna |
| 100% rodzinnego + 15% własnego świadczenia | Renta rodzinna | Własna emerytura lub renta |
Przykładowo, jeżeli własna emerytura wynosi 2 500 zł brutto, a renta rodzinna 2 000 zł brutto, pierwszy wariant daje 2 800 zł brutto, czyli 2 500 zł plus 15% z 2 000 zł. Drugi wariant daje 2 375 zł brutto, czyli 2 000 zł plus 15% z 2 500 zł. W takim przypadku korzystniejsze jest pozostawienie własnego świadczenia w pełnej wysokości.
Co obejmuje limit 5 636,73 zł?
Do limitu trzykrotności najniższej emerytury wlicza się nie tylko 100% jednego świadczenia i część drugiego. Uwzględnia się także określone dodatki oraz inne świadczenia wypłacane razem z emeryturą lub rentą:
- emeryturę i rentę rodzinną wchodzące w skład zbiegu świadczeń,
- dodatki i świadczenia inne niż jednorazowe, na przykład dodatek pielęgnacyjny, kombatancki lub ryczałt energetyczny,
- specjalne emerytury i renty przyznane przez właściwe organy państwowe,
- świadczenie honorowe przyznane z tytułu ukończenia 100 lat oraz określone świadczenia zagraniczne.
Jeżeli suma przekroczy 5 636,73 zł brutto, świadczenia zostaną pomniejszone o kwotę przekroczenia. W pierwszej kolejności pomniejsza się świadczenia finansowane z budżetu państwa. Następnie redukcja może objąć świadczenia wypłacane z Funduszu Emerytalno-Rentowego KRUS, Funduszu Pracy, Funduszu Emerytur Pomostowych oraz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Kto może otrzymać rentę wdowią z KRUS?
Wszystkie warunki trzeba spełnić jednocześnie. Prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu przysługuje osobie, która:
- ukończyła 60 lat w przypadku kobiety albo 65 lat w przypadku mężczyzny,
- pozostawała ze zmarłym małżonkiem we wspólności małżeńskiej do dnia jego śmierci,
- nabyła prawo do renty rodzinnej nie wcześniej niż po ukończeniu 55 lat przez kobietę albo 60 lat przez mężczyznę,
- nie pozostaje obecnie w nowym związku małżeńskim.
Wspólność małżeńska oznacza rzeczywistą więź między małżonkami, która może obejmować wspólne zamieszkanie, prowadzenie gospodarstwa domowego i wzajemne współdziałanie. Sam formalny status małżeństwa nie zawsze przesądza o spełnieniu tego warunku. Prawo do wypłaty zbiegu ustaje w dniu poprzedzającym zawarcie nowego małżeństwa.
Jak złożyć wniosek w KRUS?
Do ustalenia prawa do zbiegu świadczeń służy wniosek ERWD, czyli wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną po małżonku. Można go złożyć w dowolnej jednostce KRUS:
- Pobierz formularz ERWD ze strony KRUS albo odbierz go w oddziale regionalnym lub placówce terenowej.
- Sprawdź, czy masz już przyznane oba świadczenia – własne oraz rentę rodzinną po zmarłym małżonku.
- Złóż wniosek osobiście, pocztą albo elektronicznie przez KRUS-ePUAP, używając podpisu zaufanego lub kwalifikowanego.
- Jeżeli nie masz jeszcze ustalonego prawa do renty rodzinnej lub własnego świadczenia, złóż najpierw odpowiedni wniosek wraz z wymaganymi dokumentami.
Jeśli prawo do obu świadczeń jest już ustalone, do wniosku o zbieg zwykle nie trzeba dołączać dodatkowych dokumentów. Wniosek można było składać od 1 stycznia 2025 roku. Aby zachować prawo do wypłaty zbiegu od 1 lipca 2025 roku, należało złożyć go najpóźniej 31 lipca 2025 roku. Przy późniejszym złożeniu świadczenie przysługuje najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku, po spełnieniu pozostałych warunków.
Przy wyborze wariantu warto porównać obie możliwości na podstawie aktualnych kwot świadczeń. Pomocny może być kalkulator łączenia świadczeń udostępniany przez ZUS. Należy też pamiętać, że podane kwoty są kwotami brutto, a wypłata netto zależy między innymi od zasad poboru zaliczki na podatek.
Artykuł dotyczy zasad obowiązujących na podstawie informacji o rencie wdowiej aktualnych dla wskazanych terminów i kwot. W sprawie indywidualnego wyliczenia skontaktuj się z właściwą jednostką KRUS lub ZUS.
