Import – co to jest i na czym polega?
Import to przywóz towarów z państwa spoza Unii Europejskiej na obszar celny UE, zwykle w celu ich wykorzystania lub sprzedaży na rynku krajowym. Dla polskiego przedsiębiorcy oznacza to konieczność dopełnienia formalności celnych, w tym posługiwania się numerem EORI. Zakup towarów z innego kraju UE nie jest importem, lecz nabyciem wewnątrzwspólnotowym, czyli WNT.
Co to jest import?
W ujęciu gospodarczym import oznacza zakup towarów lub usług za granicą i sprowadzenie ich na rynek krajowy. W przepisach dotyczących handlu z państwami Unii Europejskiej najważniejsze jest jednak położenie granicy celnej. Import dotyczy przywozu towarów z tak zwanych krajów trzecich, czyli państw nienależących do UE.
Przykładowo zakup maszyny od dostawcy z Chin lub Stanów Zjednoczonych jest importem i wymaga przeprowadzenia odprawy celnej. Zakup towaru od kontrahenta z Niemiec, Czech albo Włoch odbywa się natomiast w ramach handlu wewnątrzunijnego. W przypadku spełnienia warunków przewidzianych w przepisach podatkowych może być rozliczany jako WNT.
Ta różnica ma znaczenie przede wszystkim dla dokumentacji, obowiązków celnych i sposobu rozliczenia VAT. Sam fakt, że towar przekracza granicę państwa, nie przesądza jeszcze o imporcie. Decydujące jest to, czy przekracza zewnętrzną granicę obszaru celnego Unii Europejskiej.
Import a WNT – czym różnią się te transakcje?
Import i nabycie wewnątrzwspólnotowe służą sprowadzeniu towarów do Polski, ale podlegają innym procedurom. W imporcie towary są przedstawiane organom celnym, a przy WNT przedsiębiorca rozlicza transakcję w systemie VAT-UE, bez standardowej odprawy celnej na granicy między państwami członkowskimi.
| Cecha | Import spoza UE | WNT wewnątrz UE |
|---|---|---|
| Źródło towaru | Państwo trzecie, na przykład Chiny lub USA | Inne państwo członkowskie UE |
| Odprawa celna | Tak, towary podlegają formalnościom celnym | Nie w ramach zwykłego przewozu między państwami UE |
| VAT | Rozliczany w związku z importem, zgodnie z zasadami właściwymi dla miejsca importu | Rozliczany przez nabywcę w ramach WNT, jeśli spełnione są warunki podatkowe |
| Numer EORI | Przedsiębiorca używa go w kontaktach z organami celnymi | Nie jest potrzebny wyłącznie z powodu samego WNT |
| Dokumentacja | Obejmuje dokumenty handlowe, przewozowe i celne | Obejmuje przede wszystkim dokumenty transakcji i przewozu |
W praktyce przedsiębiorca powinien najpierw ustalić, skąd towar faktycznie jest wprowadzany na obszar celny UE. Dopiero potem można prawidłowo określić, czy transakcja wymaga zgłoszenia celnego, czy należy ją rozliczyć jako WNT.
Jak wygląda import w praktyce?
Standardowy proces importowy składa się z kilku etapów. Ich szczegółowy przebieg zależy od rodzaju towaru, kraju pochodzenia, sposobu transportu i zastosowanej procedury celnej, ale ogólny schemat wygląda następująco:
- Uzyskanie numeru EORI – przedsiębiorca powinien mieć ten numer przed wykonaniem czynności wymagających kontaktu z organami celnymi. W Polsce wniosek składa się za pośrednictwem platformy PUESC.
- Zamówienie towaru i zebranie danych – trzeba ustalić między innymi opis towaru, jego ilość, wartość, kraj pochodzenia oraz warunki dostawy.
- Przygotowanie dokumentów – dokumentacja jest potrzebna do identyfikacji przesyłki i ustalenia należności celno-podatkowych.
- Zgłoszenie celne i odprawa – towary są przedstawiane organom celnym, które mogą zweryfikować dokumenty, wartość, pochodzenie oraz zgodność przesyłki z przepisami.
- Rozliczenie należności – zależnie od towaru i procedury mogą pojawić się cło, VAT importowy oraz inne wymagane opłaty.
- Dopuszczenie towaru do obrotu – po zakończeniu formalności towar może zostać legalnie wprowadzony na rynek, o ile spełnia także wymagania dotyczące bezpieczeństwa i zgodności produktu.
Podstawowe dokumenty wykorzystywane przy odprawie obejmują zwykle:
- fakturę handlową z danymi stron, opisem towaru i jego wartością
- list przewozowy lub inny dokument potwierdzający transport
- specyfikację towaru, gdy informacje na fakturze są niewystarczające
- zgłoszenie celne lub dokument przygotowany przez przedstawiciela celnego
- numer EORI importera
Nie każda przesyłka wymaga identycznego zestawu dokumentów. Towary akcyzowe, żywność, produkty lecznicze, urządzenia techniczne i inne towary regulowane mogą wymagać dodatkowych pozwoleń, certyfikatów albo kontroli. Procedury uproszczone są dostępne tylko po spełnieniu określonych warunków i nie stosuje się ich automatycznie do każdego importera.
Dlaczego firmy importują towary?
Decyzja o imporcie zwykle wynika z porównania ceny zakupu, kosztów transportu, czasu dostawy i wymagań formalnych. Firma może sprowadzać produkt, którego nie ma w krajowej ofercie, albo komponent potrzebny do własnej produkcji. Import pozwala także korzystać z różnic w kosztach wytwarzania, dostępu do surowców i poziomu technologicznego poszczególnych rynków.
Najczęściej wskazywane korzyści importu to:
- szerszy asortyment – dostęp do towarów i komponentów niedostępnych lokalnie
- możliwość obniżenia kosztów – jeśli cena zakupu i transportu jest niższa niż koszt pozyskania produktu w kraju
- dostęp do technologii – możliwość sprowadzania specjalistycznych urządzeń i rozwiązań
- większa elastyczność produkcji – zakup zagranicznych części lub surowców bez budowania własnych mocy wytwórczych
Import wiąże się jednak z ryzykiem. Przedsiębiorca odpowiada za prawidłowe dane w dokumentach, rozliczenia i zgodność towaru z wymaganiami obowiązującymi w UE. Na całkowity koszt wpływają także transport, ubezpieczenie, magazynowanie, kurs walutowy, ewentualne cło i opóźnienia podczas kontroli.
Problemy może powodować również jakość towaru, brak wymaganych oznaczeń lub certyfikatów oraz rozbieżność między zamówieniem a dostawą. Dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić nie tylko cenę u dostawcy, lecz także kod taryfowy, kraj pochodzenia, ograniczenia przywozowe i obowiązki dotyczące konkretnego produktu.
Najprościej ujmując, import to sprowadzenie towaru spoza Unii Europejskiej, połączone z formalnościami celnymi i rozliczeniem należności. Zakup z innego państwa UE jest odrębną kategorią – WNT. Dla firmy planującej pierwszą odprawę jednym z podstawowych kroków jest uzyskanie numeru EORI.
