Wspólne rozliczenie małżonków emerytów – jaki PIT wybrać?
Emeryci mogą rozliczyć się wspólnie, ale ZUS nie zrobi tego automatycznie. Jeśli chcecie skorzystać z tej preferencji, trzeba samodzielnie złożyć zeznanie, najczęściej PIT-37, i zaznaczyć wspólne opodatkowanie. Termin na rozliczenie upływa 30 kwietnia.
Czy ZUS rozliczy małżonków wspólnie?
Nie. ZUS albo KRUS przygotowuje dokumenty dotyczące każdego emeryta osobno. Wspólne rozliczenie małżonków jest prawem, a nie obowiązkiem, dlatego wymaga świadomej decyzji i działania jednego z małżonków w usłudze Twój e-PIT, systemie e-Deklaracje albo na formularzu papierowym.
Wspólny PIT może być korzystny szczególnie wtedy, gdy jeden z małżonków ma znacznie niższe dochody albo nie uzyskuje ich wcale. Podatek oblicza się wtedy od połowy łącznych dochodów, a następnie mnoży przez dwa. Dzięki temu dochody mogą zostać rozłożone między małżonków zamiast opodatkowania ich osobno.
PIT-40A czy PIT-11A – co oznacza dokument od ZUS?
Rodzaj dokumentu otrzymanego od organu rentowego podpowiada, jakie działanie trzeba podjąć. Nie oznacza jednak, że otrzymanie PIT-40A zamyka drogę do wspólnego rozliczenia.
| Dokument | Co oznacza? | Czy wymaga działania? |
|---|---|---|
| PIT-40A | ZUS albo KRUS wykonał indywidualne roczne obliczenie podatku. | Nie, jeśli emeryt nie ma innych dochodów i ulg. Tak, jeśli chce rozliczyć się wspólnie, skorzystać z odliczeń albo wykazać inne dochody. |
| PIT-11A | Informacja o świadczeniach, pobranych zaliczkach i składce zdrowotnej. | Tak. Zwykle trzeba złożyć PIT-37, także wtedy, gdy zeznanie ma być wspólne. |
Przy PIT-40A emeryt może złożyć PIT-37, aby rozliczyć się z małżonkiem lub skorzystać z ulgi, na przykład rehabilitacyjnej. W zeznaniu trzeba wtedy uwzględnić dane wynikające z PIT-40A.
PIT-37 jest podstawowym formularzem, gdy dochody pochodzą z emerytury, renty, pracy, umowy zlecenia lub umowy o dzieło i są rozliczane za pośrednictwem płatnika. PIT-36 może być potrzebny przy dodatkowych dochodach, takich jak działalność gospodarcza opodatkowana według skali, niektóre dochody zagraniczne albo działalność nierejestrowana. O tym, który formularz wybrać, decydują źródła dochodów obojga małżonków.
Kiedy wspólne rozliczenie emerytów się opłaca?
Najpierw warto porównać wariant indywidualny i wspólny w usłudze Twój e-PIT. Wspólne rozliczenie często daje korzyść w następujących sytuacjach:
- Duża różnica w dochodach – jeden z małżonków otrzymuje wysoką emeryturę, a drugi znacznie niższą.
- Brak dochodów jednego z małżonków – dochód drugiej osoby może zostać rozliczony tak, jakby był podzielony między oboje.
- Odliczenia i ulgi – wspólne zeznanie może ułatwić wykorzystanie ulg, na przykład ulgi rehabilitacyjnej lub odliczenia darowizn.
- Zwrot pobranych zaliczek – przy PIT-11A wspólne rozliczenie może zwiększyć nadpłatę, którą urząd zwróci po złożeniu zeznania.
Przy wspólnym rozliczeniu małżonkowie mogą wykorzystać łącznie 60 000 zł kwoty wolnej od podatku. Nie oznacza to jednak, że wspólny PIT zawsze będzie korzystniejszy. Trzeba sprawdzić, czy któreś z małżonków nie uzyskuje dochodów rozliczanych w innej formie, na przykład z działalności opodatkowanej podatkiem liniowym. Znaczenie mają też dochody zagraniczne, ryczałt i szczególne zasady dotyczące działalności gospodarczej.
Warunkiem wspólnego rozliczenia jest co do zasady pozostawanie w małżeństwie i wspólności majątkowej przez wymagany okres roku podatkowego. Szczególne zasady mogą dotyczyć małżeństwa zawartego w trakcie roku oraz rozliczenia ze zmarłym małżonkiem.
Jak rozliczyć się wspólnie w Twój e-PIT?
Najprostsza ścieżka dla emeryta wygląda następująco:
- Zaloguj się do e-Urzędu Skarbowego i otwórz usługę Twój e-PIT.
- Sprawdź dokumenty od ZUS lub KRUS oraz inne informacje o dochodach.
- Wybierz sposób rozliczenia „wspólnie z małżonkiem”.
- Wprowadź lub potwierdź dane małżonka i uzupełnij jego dochody.
- Dodaj przysługujące ulgi, sprawdź kwotę podatku lub zwrotu i wyślij zeznanie.
Wspólne opodatkowanie zaznacza się w zeznaniu rocznym. Nie trzeba składać osobnego wniosku do ZUS ani dodatkowego pełnomocnictwa, jeśli jeden z małżonków składa wspólne zeznanie w imieniu obojga. Można też złożyć formularz papierowo albo skorzystać z systemu e-Deklaracje.
Na co uważać przy wspólnym PIT?
Najczęstszy błąd polega na zaakceptowaniu przygotowanego zeznania bez sprawdzenia sposobu rozliczenia. Jeżeli emeryt otrzymał PIT-11A i nic nie zrobi, zeznanie w Twój e-PIT może zostać automatycznie zaakceptowane po 30 kwietnia jako indywidualne. Taki sposób rozliczenia nie uwzględni wspólnego opodatkowania.
Dlatego nie należy czekać na automatyczne rozliczenie, jeśli małżonkowie chcą złożyć wspólny PIT. Trzeba samodzielnie zmienić status zeznania, dodać dane drugiej osoby i wysłać dokument przed upływem terminu. Elektroniczne złożenie zeznania może też przyspieszyć zwrot nadpłaty, który co do zasady następuje w terminie do 45 dni.
Jeżeli sytuacja obejmuje zagraniczne świadczenia, działalność gospodarczą, kilka źródeł dochodów albo skomplikowane rozliczenia majątkowe, przed wysłaniem formularza warto sprawdzić właściwy wariant PIT z doradcą podatkowym.
