Piątek, 16 października 2026 Imieniny: Gaweł, Florentyna, Ambroży Redakcja Kontakt
Podatki

PIT-37 czy PIT-38 – który formularz wybrać?

Autor: Redakcja smartstart.pl Publikacja: 8 października 2026 3 min czytania
PIT-37 czy PIT-38 – który formularz wybrać?
Grafika wygenerowana przez AI

PIT-37 składasz, gdy rozliczasz dochody z pracy, zlecenia lub dzieła otrzymane za pośrednictwem płatnika. PIT-38 dotyczy dochodów kapitałowych, na przykład ze sprzedaży akcji lub innych papierów wartościowych. Formularze nie wykluczają się – jeśli masz oba rodzaje przychodów, składasz oba zeznania.

PIT-37 czy PIT-38 – najważniejsza różnica

Formularz Główne źródło dochodu Rola płatnika
PIT-37 Praca na etacie, umowa zlecenia, umowa o dzieło, emerytura lub renta Płatnik przekazuje informację o dochodach i pobranych zaliczkach
PIT-38 Sprzedaż papierów wartościowych, udziałów i wybranych instrumentów finansowych Podatnik samodzielnie wykazuje przychód, koszty, dochód albo stratę

Tabela pokazuje podstawową zasadę wyboru. Decydujące znaczenie ma nie wysokość dochodu, lecz jego źródło oraz sposób rozliczenia. Dochodów z pracy nie wpisuje się do PIT-38, a przychodów ze sprzedaży akcji nie rozlicza się w PIT-37.

Kiedy składa się PIT-37?

PIT-37 jest przeznaczony przede wszystkim dla osób, których dochody zostały rozliczone przez płatnika. Płatnikiem może być na przykład pracodawca, zleceniodawca albo organ wypłacający świadczenie. To on oblicza i pobiera zaliczki na podatek, a następnie przekazuje podatnikowi informację PIT-11.

W PIT-37 najczęściej wykazuje się przychody z:

  • umowy o pracę
  • umowy zlecenia
  • umowy o dzieło
  • emerytury lub renty

Otrzymany PIT-11 ułatwia przeniesienie danych do zeznania, ale sam dokument nie jest rocznym zeznaniem podatkowym. To informacja, na podstawie której przygotowujesz PIT-37. Jeżeli uzyskujesz dochody, które wymagają innego formularza, sam PIT-11 nie oznacza, że nie musisz złożyć kolejnego zeznania.

Kiedy składa się PIT-38?

PIT-38 służy do rozliczania kapitałów pieniężnych. Dotyczy przede wszystkim sytuacji, w której podatnik odpłatnie zbył papiery wartościowe, udziały albo inne instrumenty finansowe. W tym przypadku podatnik samodzielnie ustala wynik rozliczenia, uwzględniając przychód i koszty jego uzyskania.

W PIT-38 mogą być wykazywane między innymi przychody z:

  • odpłatnego zbycia akcji, obligacji i innych papierów wartościowych
  • sprzedaży udziałów w spółkach posiadających osobowość prawną
  • realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych
  • sprzedaży walut wirtualnych, jeśli powstał obowiązek rozliczenia takiego przychodu

Informację pomocną przy wypełnieniu PIT-38 stanowi PIT-8C, który może otrzymać podatnik od domu maklerskiego lub innej instytucji przekazującej dane o transakcjach. Brak PIT-8C nie zawsze zwalnia z obowiązku rozliczenia. Jeżeli masz dane potwierdzające transakcję, przychód i koszty, obowiązek może istnieć także bez otrzymania tej informacji.

Czy można złożyć PIT-37 i PIT-38 jednocześnie?

Tak. Przykładowo osoba zatrudniona na etacie wykazuje wynagrodzenie w PIT-37, a dochód ze sprzedaży akcji w PIT-38. Są to dwa odrębne zeznania dotyczące różnych źródeł przychodów. Nie należy łączyć ich w jednym formularzu ani pomijać PIT-38 tylko dlatego, że pracodawca przekazał PIT-11.

Oba zeznania składa się w tym samym terminie, czyli co do zasady do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Ten termin dotyczy także zapłaty podatku wynikającego z rozliczenia.

Przy kilku źródłach dochodu sprawdź, czy masz następujące dokumenty:

  • PIT-11 – dane o dochodach z pracy, zlecenia, dzieła lub świadczeń, które zwykle trafiają do PIT-37
  • PIT-8C – dane o wybranych dochodach kapitałowych, które pomagają przygotować PIT-38
  • dokumenty z rachunku maklerskiego – mogą być potrzebne do ustalenia przychodów i kosztów
  • potwierdzenia transakcji – przydatne, gdy dane nie zostały ujęte w otrzymanej informacji

Jak ostatecznie sprawdzić, który formularz złożyć?

Najpierw przeanalizuj źródła przychodu, a następnie porównaj je z dokumentami otrzymanymi od płatników i instytucji finansowych. PIT-11 wskazuje na dochody rozliczane w PIT-37, natomiast PIT-8C zwykle sygnalizuje konieczność sprawdzenia PIT-38. Możesz też zweryfikować przygotowane zeznanie w usłudze Twój e-PIT, ale przed zaakceptowaniem sprawdź, czy uwzględniono wszystkie transakcje, koszty i ulgi.

Jeżeli w danym roku miałeś wyłącznie wynagrodzenie z etatu, zlecenia lub dzieła, najczęściej właściwy będzie PIT-37. Jeżeli sprzedawałeś akcje, udziały albo inne instrumenty kapitałowe, potrzebujesz PIT-38. Gdy wystąpiły oba rodzaje dochodów, przygotuj dwa oddzielne zeznania.

Redakcja smartstart.pl

Smartstart.pl tłumaczy ekonomię prostym językiem. Wyjaśniamy podstawowe pojęcia ekonomiczne, jak działają pieniądz, waluty i bankowość, skąd bierze się inflacja i jak sytuacja gospodarcza wpływa na domowe finanse. Pokazujemy, jak przełożyć tę wiedzę na codzienne decyzje o oszczędzaniu i wydawaniu pieniędzy. Treści mają charakter edukacyjny i nie są poradą inwestycyjną.

559 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 5 sekcji