Rozliczenie z małżonkiem – jaki PIT wybrać?
Przy wspólnym rozliczeniu małżonków składasz jeden formularz: PIT-37 albo PIT-36. Wybór zależy od źródeł dochodów, a nie od samego faktu pozostawania w małżeństwie. PIT-37 dotyczy przede wszystkim dochodów rozliczanych przez płatników, natomiast PIT-36 jest potrzebny, gdy choć jedno z małżonków ma dochody wymagające samodzielnego rozliczenia, na przykład z działalności gospodarczej opodatkowanej skalą.
Jaki formularz PIT wybrać?
Wspólne zeznanie może obejmować dochody opodatkowane według skali podatkowej. Jeżeli wszystkie przychody pochodzą od płatników, zwykle właściwy będzie PIT-37. Gdy pojawia się działalność gospodarcza na zasadach ogólnych albo inne dochody niewykazywane przez płatnika, należy wybrać PIT-36.
| Źródło dochodu | Właściwy formularz | Przykłady |
|---|---|---|
| Dochody z płatnikiem | PIT-37 | Umowa o pracę, zlecenie, dzieło, emerytura lub renta z ZUS |
| Działalność gospodarcza na skali | PIT-36 | Przychody i koszty firmy rozliczanej według skali podatkowej |
| Inne dochody wymagające samodzielnego rozliczenia | PIT-36 | Niektóre dochody zagraniczne, dochody małoletniego dziecka lub odliczanie straty |
Dochody rozliczane w osobnych zeznaniach, takich jak PIT-28 z prywatnego najmu, PIT-38 z kapitałów pieniężnych czy PIT-39 ze sprzedaży nieruchomości, nie zmieniają wyboru między PIT-37 a PIT-36. Wspólne rozliczenie jest prawem, a nie obowiązkiem, dlatego przed wysłaniem deklaracji można porównać wariant wspólny i indywidualny.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Prawo do preferencji wynika z przepisów ustawy o PIT. Małżonkowie muszą spełnić łącznie najważniejsze warunki:
- Małżeństwo – związek musi trwać do końca roku podatkowego. Wspólne rozliczenie jest możliwe także wtedy, gdy ślub odbył się w trakcie roku, pod warunkiem że małżonkowie pozostali razem do 31 grudnia.
- Wspólność majątkowa – musi istnieć między małżonkami przez wymagany okres. Intercyza ustanawiająca rozdzielność majątkową co do zasady wyłącza preferencję.
- Opodatkowanie według skali – dochody objęte wspólnym zeznaniem muszą podlegać zasadom ogólnym, czyli skali podatkowej ze stawkami 12% i 32%.
- Status podatkowy – zasadniczo oboje małżonkowie muszą podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Szczególne zasady mogą dotyczyć osób mieszkających w państwie UE, EOG lub Szwajcarii, jeśli spełniają warunek co najmniej 75% łącznych przychodów opodatkowanych w Polsce oraz mają wymagany certyfikat rezydencji.
- Wniosek w zeznaniu – należy zaznaczyć wspólne opodatkowanie w PIT-37 albo PIT-36 i podać dane małżonka.
Nie jest wymagane, aby oboje małżonkowie osiągali dochody. Wspólne rozliczenie pozostaje możliwe także wtedy, gdy jedno z nich nie zarabiało w danym roku albo uzyskało dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku.
Kiedy wspólne rozliczenie jest wykluczone?
Przed wyborem formularza sprawdź nie tylko rodzaj przychodów, lecz także formę ich opodatkowania. Wspólna deklaracja nie będzie możliwa, jeśli w danym roku wystąpiła jedna z poniższych sytuacji:
- choć przez część roku obowiązywała rozdzielność majątkowa ustanowiona intercyzą, wyrokiem sądu albo z mocy prawa,
- jedno z małżonków rozliczało działalność gospodarczą podatkiem liniowym 19%,
- jedno z małżonków opodatkowywało działalność ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
- jedno z małżonków korzystało z karty podatkowej, ryczałtu od przychodów osób duchownych albo podatku tonażowego,
- w trakcie roku doszło do rozwodu lub uprawomocniło się orzeczenie separacji.
Wyjątek dotyczy ryczałtu od prywatnego najmu lub dzierżawy. Takie przychody rozlicza się osobno, zwykle w PIT-28, ale sam prywatny najem nie odbiera prawa do wspólnego rozliczenia pozostałych dochodów w PIT-37 albo PIT-36. Inaczej jest z ryczałtem dotyczącym działalności gospodarczej, który co do zasady wyklucza preferencję dla wszystkich dochodów.
Jak złożyć wspólny PIT w usłudze Twój e-PIT?
Usługa Twój e-PIT, udostępniana przez Krajową Administrację Skarbową, pozwala wybrać wspólne opodatkowanie bez składania dodatkowego upoważnienia do urzędu. Procedura wygląda następująco:
- Zaloguj się do usługi Twój e-PIT w serwisie e-Urząd Skarbowy.
- Wybierz przygotowane zeznanie PIT-37 albo PIT-36.
- Zaznacz opcję rozliczenia wspólnie z małżonkiem.
- Wpisz dane małżonka, w tym PESEL albo NIP, jeśli system tego wymaga.
- Sprawdź dane, dodaj przysługujące ulgi i zatwierdź wysyłkę.
- Pobierz Urzędowe Poświadczenie Odbioru i zachowaj je razem z kopią zeznania.
Kolejność wpisania małżonków w deklaracji nie wpływa na wysokość podatku. Trzeba jednak zachować ją konsekwentnie w całym formularzu oraz w załącznikach. W przypadku rozliczenia z osobą zmarłą dane żyjącego małżonka wpisuje się jako „podatnika”, a dane zmarłego jako „małżonka”.
Kto odpowiada za wspólne zeznanie?
Wniosek o wspólne opodatkowanie może złożyć tylko jedno z małżonków. Zaznaczenie odpowiedniej opcji i podpisanie deklaracji jest traktowane jako oświadczenie, że współmałżonek upoważnił tę osobę do złożenia wniosku w imieniu obojga.
Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Osoba podpisująca deklarację powinna więc mieć zgodę małżonka oraz sprawdzić kompletność danych dotyczących obojga podatników. Nie trzeba dołączać osobnego pełnomocnictwa tylko po to, aby skorzystać ze wspólnego rozliczenia.
Wspólne rozliczenie najlepiej rozważyć wtedy, gdy dochody małżonków są wyraźnie różne albo jedno z nich nie osiągnęło dochodu. Jeżeli oboje zarabiają podobne kwoty mieszczące się w tym samym przedziale skali, podatek może być taki sam jak przy rozliczeniu indywidualnym.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz informacje publikowane przez Ministerstwo Finansów.
