Czy warto stosować 1/12 kwoty zmniejszającej podatek?
Tak, w większości przypadków warto złożyć PIT-2 i stosować 1/12 kwoty zmniejszającej podatek. Dzięki temu wynagrodzenie netto jest co miesiąc wyższe o maksymalnie 300 zł. Nie zwiększa to jednak rocznej korzyści podatkowej – zmienia tylko moment jej wykorzystania. Bez PIT-2 pieniądze zostaną rozliczone w zeznaniu rocznym, zwykle jako wyższy zwrot.
Czy warto stosować 1/12 kwoty zmniejszającej podatek?
Jeżeli masz jedno główne źródło dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, złożenie PIT-2 jest zazwyczaj korzystne. Otrzymujesz część należnej preferencji od razu, w miesięcznej wypłacie, zamiast finansować podatek do czasu rozliczenia rocznego.
Brak PIT-2 nie oznacza utraty kwoty wolnej ani kwoty zmniejszającej podatek. W takiej sytuacji płatnik pobiera wyższe zaliczki, a rozliczenie roczne uwzględnia przysługujące odliczenie. Decyzja dotyczy więc przede wszystkim płynności finansowej, a nie wysokości podatku należnego za cały rok.
Ostrożność jest potrzebna wtedy, gdy masz kilku płatników, na przykład dwóch pracodawców albo umowę o pracę i umowę zlecenie. Łączna kwota pomniejszeń nie może przekroczyć 300 zł miesięcznie. Jeżeli każdy płatnik zastosuje pełne 300 zł, w zeznaniu rocznym może pojawić się dopłata.
Jak działa 1/12 kwoty zmniejszającej podatek?
Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie. Dotyczy dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Przy stawce 12% daje to 3 600 zł kwoty zmniejszającej podatek w skali roku.
Wyliczenie wygląda następująco: 30 000 zł × 12% = 3 600 zł rocznie. Podzielenie tej kwoty na 12 miesięcy daje 300 zł miesięcznie, czyli 1/12 kwoty zmniejszającej podatek. Pracodawca lub inny płatnik może pomniejszać o tę wartość miesięczną zaliczkę, jeżeli otrzyma od podatnika PIT-2 albo oświadczenie w formie przyjętej w danej firmie.
| Sytuacja | Wpływ na pensję miesięczną | Rozliczenie roczne |
|---|---|---|
| PIT-2 złożony u jednego płatnika | Zaliczka niższa maksymalnie o 300 zł miesięcznie | Kwota jest na bieżąco uwzględniana, więc zwrot może być niższy |
| PIT-2 niezłożony | Wynagrodzenie netto jest niższe w trakcie roku | Kwota zmniejszająca podatek jest uwzględniana w zeznaniu rocznym |
| PIT-2 podzielony między płatników | Pomniejszenie wynosi 150 zł albo 100 zł u poszczególnych płatników | Łączne pomniejszenie nie powinno przekroczyć 3 600 zł rocznie |
Najważniejsza różnica polega zatem na czasie otrzymania pieniędzy. PIT-2 nie tworzy dodatkowej ulgi i nie podwaja kwoty wolnej. Przenosi część rozliczenia z zeznania rocznego do miesięcznych zaliczek.
PIT-2 wpływa na wysokość zaliczek pobieranych w trakcie roku, ale nie zmienia samego rocznego limitu 30 000 zł ani maksymalnej kwoty zmniejszenia 3 600 zł.
Kiedy stosowanie ulgi może być ryzykowne?
Kwota wolna jest jedna i obejmuje łącznie dochody opodatkowane według skali. Ryzyko powstaje wtedy, gdy kilku płatników pomniejsza zaliczki tak, jakby każdy z nich mógł stosować pełne 300 zł.
Przy kilku źródłach dochodu sprawdź przede wszystkim następujące sytuacje:
- Dwóch płatników – każdy może stosować pomniejszenie o 150 zł miesięcznie, czyli 1/24 kwoty zmniejszającej podatek.
- Trzech płatników – każdy może stosować pomniejszenie o 100 zł miesięcznie, czyli 1/36 kwoty zmniejszającej podatek.
- Umowa o pracę i umowa zlecenie – oba podmioty mogą być płatnikami, dlatego trzeba podzielić między nie dostępne pomniejszenie.
- Emerytura lub renta oraz praca – ZUS może stosować 300 zł z urzędu, więc złożenie kolejnego oświadczenia pracodawcy bez zmiany podziału może zaniżyć zaliczki.
- Zmiana pracy w trakcie roku – u nowego pracodawcy PIT-2 nie przenosi się automatycznie w praktycznym sensie, dlatego trzeba sprawdzić, który płatnik stosuje pomniejszenie.
Jeżeli łączna kwota zastosowanych pomniejszeń przekroczy 3 600 zł w roku, nie tracisz prawa do kwoty wolnej. Możesz jednak mieć podatek do dopłaty w zeznaniu rocznym. Odpowiedzialność za przekazanie płatnikom prawidłowych informacji spoczywa na podatniku.
Przy dwóch płatnikach nie trzeba rezygnować z miesięcznego pomniejszenia. Wystarczy prawidłowo podzielić kwotę. Jeżeli natomiast Twoje dochody są nieregularne albo masz kilka źródeł przychodu, pozostawienie PIT-2 poza wszystkimi płatnikami może być prostszym sposobem na ograniczenie ryzyka dopłaty.
Jak złożyć, zmienić lub wycofać PIT-2?
Oświadczenie można przekazać pracodawcy lub innemu płatnikowi w formie wymaganej przez firmę. Nie zawsze musi to być papierowy formularz Ministerstwa Finansów. Dopuszczalny może być także system kadrowy albo inny sposób przyjęty przez płatnika.
- Ustal liczbę płatników – sprawdź, czy kwotę zmniejszającą podatek stosuje pracodawca, zleceniodawca, ZUS lub inny podmiot.
- Wybierz sposób podziału – przy jednym płatniku wskaż 1/12, przy dwóch 1/24, a przy trzech 1/36 kwoty zmniejszającej podatek.
- Złóż PIT-2 – możesz zrobić to w dowolnym momencie roku. Płatnik uwzględnia oświadczenie najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu jego otrzymania.
- Zmień albo wycofaj oświadczenie – zrób to po zmianie pracy, pojawieniu się kolejnego źródła dochodu, rozpoczęciu pobierania świadczenia albo zmianie sposobu opodatkowania.
PIT-2 nie trzeba składać co roku, jeżeli okoliczności się nie zmieniły. Raz złożone oświadczenie zachowuje zastosowanie również w kolejnych latach. Po ustaniu zatrudnienia poprzedni płatnik przestaje być związany tym oświadczeniem, a przy nowej pracy trzeba ponownie ustalić, komu i w jakiej części powierzyć stosowanie pomniejszenia.
Dla osoby z jednym płatnikiem 1/12 kwoty zmniejszającej podatek zwykle oznacza wyższą wypłatę bez dodatkowego kosztu rocznego. Przy kilku płatnikach najważniejsze jest zachowanie łącznego limitu 300 zł miesięcznie. Jeśli nie złożysz PIT-2, nie tracisz pieniędzy, lecz otrzymasz je później, przy rozliczeniu rocznym.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej. W przypadku kilku źródeł dochodu, emerytury połączonej z pracą lub działalności opodatkowanej według skali sposób podziału kwoty zmniejszającej warto skonsultować z doradcą podatkowym.
