Faktura VAT marża – co to jest i kiedy ją wystawić?
Faktura VAT marża to dokument, przy którym sprzedawca nalicza VAT tylko od marży, czyli różnicy między ceną sprzedaży a ceną zakupu, a nie od całej wartości transakcji. Nabywca nie może odliczyć VAT z takiej faktury, ponieważ podatek nie jest na niej wyszczególniony.
Czym jest faktura VAT marża?
Procedura VAT marża służy do rozliczania wybranych transakcji, przede wszystkim sprzedaży towarów używanych, dzieł sztuki, antyków, przedmiotów kolekcjonerskich oraz usług turystycznych. Jej celem jest ograniczenie ryzyka podwójnego opodatkowania. Dotyczy to sytuacji, w której towar został wcześniej kupiony bez prawa do odliczenia VAT, a następnie odsprzedany.
W standardowym rozliczeniu VAT podstawą opodatkowania jest wartość netto sprzedaży. Przy procedurze marży sprzedawca rozlicza podatek od wartości dodanej przez siebie, czyli od zarobku na transakcji. Marża brutto to różnica między ceną sprzedaży a ceną zakupu. VAT jest już zawarty w tej kwocie i oblicza się go metodą „w stu”.
Kto i kiedy może wystawić fakturę VAT marża?
Możliwość stosowania procedury wynika z przepisów ustawy o VAT. Sam fakt prowadzenia komisu, sklepu z używanymi rzeczami czy biura podróży nie wystarcza. Znaczenie ma także sposób nabycia towaru lub usługi. Procedurę można stosować między innymi w następujących przypadkach:
- Towary używane – na przykład samochody, telefony, sprzęt elektroniczny i odzież.
- Usługi turystyczne – gdy organizator działa we własnym imieniu i nabywa od innych podmiotów usługi dla bezpośredniej korzyści turysty.
- Dzieła sztuki – w zakresie przewidzianym przepisami o procedurze marży.
- Przedmioty kolekcjonerskie i antyki – przy spełnieniu warunków dotyczących rodzaju transakcji i sposobu nabycia.
W przypadku towarów używanych warunkiem jest zwykle nabycie od osoby niebędącej podatnikiem VAT, podatnika korzystającego ze zwolnienia albo innego sprzedawcy, który również zastosował procedurę marży. Towar powinien być kupiony bez prawa do odliczenia VAT. Jeżeli przy zakupie można było odliczyć podatek, zastosowanie procedury marży może być niedopuszczalne.
Jak obliczyć VAT od marży?
Załóżmy, że komis kupił używany samochód od osoby prywatnej za 25 000 zł, a następnie sprzedał go za 30 000 zł. Dla uproszczenia przyjmujemy stawkę 23%. Wyliczenie przebiega następująco:
- Oblicz marżę brutto – 30 000 zł − 25 000 zł = 5 000 zł.
- Wylicz VAT metodą „w stu” – 5 000 zł × 23 / 123 = 934,96 zł.
- Ustal marżę pomniejszoną o VAT – 5 000 zł − 934,96 zł = 4 065,04 zł.
Kwota 934,96 zł jest podatkiem należnym od tej transakcji. Nie liczy się jej od całej ceny sprzedaży wynoszącej 30 000 zł. Cena zakupu i cena sprzedaży służą do obliczeń wewnętrznych, dlatego nie muszą być wykazywane na fakturze dla klienta.
Faktura VAT marża a zwykła faktura VAT
| Cecha | Faktura VAT marża | Zwykła faktura VAT |
|---|---|---|
| Podstawa opodatkowania | Marża, czyli różnica między ceną sprzedaży a ceną zakupu | Wartość netto sprzedaży |
| VAT na dokumencie | Brak wyszczególnionej stawki i kwoty VAT | Wykazana stawka i kwota VAT |
| Odliczenie VAT przez nabywcę | Nie przysługuje | Możliwe na zasadach ogólnych |
| Odliczenie VAT przy zakupie towaru przez sprzedawcę | Nie przysługuje w odniesieniu do towaru objętego procedurą | Możliwe, jeśli spełnione są warunki ustawowe |
| Adnotacja | Wymagana informacja o rodzaju procedury | Zwykle niewymagana z tego powodu |
Co musi zawierać faktura VAT marża?
Dokument zawiera podstawowe dane wymagane przy fakturach, ale sposób prezentacji kwot jest inny niż przy zwykłej fakturze VAT. Na fakturze należy umieścić:
- datę wystawienia oraz, jeśli jest inna, datę sprzedaży,
- kolejny numer faktury,
- dane sprzedawcy i nabywcy, w tym NIP nabywcy przy transakcji B2B,
- nazwę sprzedawanego towaru lub rodzaj usługi, a także ilość albo zakres świadczenia,
- łączną kwotę należności do zapłaty,
- adnotację właściwą dla danej transakcji, na przykład „procedura marży – towary używane”.
Na takim dokumencie nie wykazuje się ceny netto, stawki VAT ani kwoty podatku VAT. Nie ujawnia się także ceny zakupu ani wysokości marży sprzedawcy. W zależności od transakcji stosuje się adnotację „procedura marży dla biur podróży”, „procedura marży – dzieła sztuki” albo „procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki”.
Jakie są skutki dla kupującego i sprzedawcy?
Sprzedawca
Sprzedawca płaci VAT od marży, a nie od całej ceny sprzedaży. Może to ułatwić utrzymanie ceny konkurencyjnej, szczególnie przy sprzedaży konsumentom. Nie ma jednak prawa do odliczenia VAT od zakupu towaru objętego procedurą marży. Musi też prawidłowo ustalić cenę nabycia, cenę sprzedaży i podatek dla każdej transakcji.
Kupujący
Nabywca nie odliczy VAT, ponieważ faktura nie zawiera wyodrębnionej kwoty tego podatku. Dotyczy to także przedsiębiorcy będącego czynnym podatnikiem VAT. Jeżeli zakup jest związany z działalnością gospodarczą, cała kwota należności może co do zasady stanowić koszt podatkowy, o ile spełnia ogólne warunki zaliczenia wydatku do kosztów. Nie oznacza to jednak prawa do odzyskania VAT.
Jakie obowiązki ewidencyjne ma sprzedawca?
Sprzedawca powinien prowadzić dodatkową ewidencję pozwalającą powiązać każdy sprzedany towar lub usługę z ceną nabycia i ceną sprzedaży. Samo zapisanie przychodu nie wystarcza, ponieważ bez tych danych nie da się prawidłowo obliczyć marży i podatku.
Notatka ekspercka: ewidencja powinna umożliwiać ustalenie wartości zakupu dla konkretnego przedmiotu oraz rozliczenie sprzedaży według właściwej procedury. Transakcje są także wykazywane w ewidencjach podatkowych i odpowiednio oznaczane w JPK_V7, zależnie od rodzaju sprzedaży.
Faktura VAT marża jest więc rozwiązaniem dla określonych towarów i usług, a nie dowolną alternatywą dla zwykłej faktury. Najważniejsze pytania przed jej wystawieniem dotyczą rodzaju transakcji, sposobu nabycia towaru oraz braku prawa do odliczenia VAT przy zakupie.
