PIT-0 dla rodzin – o co chodzi i kto może skorzystać z ulgi?
Obecnie „PIT-0 dla rodzin” oznacza ulgę dla rodzin 4+, czyli zwolnienie z podatku dla rodziców wychowujących co najmniej czworo dzieci. Nie obowiązuje natomiast zapowiadany projekt „PIT Zero. Rodzina na plus” dla rodzin z dwójką dzieci. Projekt nie został uchwalony, dlatego nie można uwzględniać go w zeznaniach podatkowych.
Ulga 4+ a projekt dla rodzin 2+
W internecie określenia „PIT-0 dla rodzin” i „zerowy PIT dla rodzin” bywają używane zamiennie. To prowadzi do pomyłek, ponieważ jedno rozwiązanie obowiązuje, a drugie jest tylko propozycją legislacyjną. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Cecha | Ulga 4+ – obowiązująca | „PIT Zero. Rodzina na plus” – projekt |
|---|---|---|
| Status prawny | Obowiązuje i może być stosowana w rozliczeniach PIT | Nie jest ustawą i nie obowiązuje |
| Liczba dzieci | Co najmniej czworo dzieci | Co najmniej dwoje dzieci |
| Limit zwolnienia | 85 528 zł przychodu rocznie na każdego uprawnionego rodzica | Projekt zakładał 140 000 zł rocznie na rodzica |
Podpisanie przez prezydenta projektu ustawy nie oznacza uchwalenia nowych przepisów. Projekt musi przejść pełną drogę legislacyjną, a następnie zostać opublikowany w Dzienniku Ustaw. Dopiero wtedy może stać się obowiązującym prawem.
Na czym polega ulga dla rodzin 4+?
Ulga dla rodzin 4+ polega na zwolnieniu z podatku określonych przychodów do wysokości 85 528 zł rocznie na każdego rodzica. Limit nie jest wspólny dla całej rodziny. Jeżeli oboje rodzice spełniają warunki, każdy z nich może korzystać z własnego limitu.
Z ulgi mogą korzystać rodzice, rodzice zastępczy oraz opiekunowie prawni, niezależnie od stanu cywilnego. Dotyczy to także osób samotnie wychowujących dzieci i rodziców pozostających w związkach nieformalnych. Warunek posiadania co najmniej czworga dzieci musi być spełniony przez przynajmniej jeden dzień w roku podatkowym. Nie trzeba więc wychowywać czworga dzieci przez cały rok.
Przy ustalaniu prawa do preferencji trzeba uwzględnić między innymi sytuację pełnoletnich, uczących się dzieci. Jeżeli takie dziecko przekroczy ustawowy limit dochodów, rodzic może stracić prawo do ulgi za cały rok. W 2026 roku wskazany w materiałach podatkowych limit wynosi 23 741,88 zł. Dziecko umieszczone na podstawie orzeczenia sądu w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie nie jest uwzględniane przy ustalaniu prawa do ulgi.
Ulga obejmuje przychody z określonych źródeł, a nie wszystkie wpływy uzyskiwane przez podatnika. W szczególności mogą to być:
- przychody z pracy na etacie,
- przychody z umów zlecenia,
- przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej według zasad objętych ulgą,
- przychody uzyskiwane przez rodzica zastępczego lub opiekuna, jeżeli spełniają warunki ustawowego zwolnienia.
Zwolnienie nie obejmuje między innymi przychodów z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich ani umów o podobnym charakterze. Limit 85 528 zł jest także łącznym limitem dla niektórych ulg tego samego rodzaju, na przykład ulgi dla młodych i ulgi 4+. Nie można więc wykorzystać pełnego limitu osobno w każdej z tych preferencji.
Jak skorzystać z ulgi 4+?
Ulga może być uwzględniana już podczas pobierania zaliczek na podatek albo dopiero w rozliczeniu rocznym. Procedura zależy od tego, czy przychody rozlicza za Ciebie płatnik, czy samodzielnie obliczasz zaliczki:
- Złożenie oświadczenia płatnikowi – pracownik może poinformować pracodawcę, że spełnia warunki ulgi. Można użyć własnego oświadczenia albo formularza PIT-2, zaznaczając odpowiednie zwolnienie. Płatnik zastosuje ulgę najpóźniej od miesiąca następującego po złożeniu prawidłowego oświadczenia.
- Samodzielne uwzględnianie zwolnienia – osoba prowadząca działalność gospodarczą lub uzyskująca dochody z pracy za granicą może uwzględnić ulgę przy obliczaniu zaliczki, o ile spełnia ustawowe warunki.
- Rozliczenie w zeznaniu rocznym – jeżeli pracodawca nie stosował ulgi w trakcie roku, nie oznacza to utraty prawa do zwolnienia. Przychody objęte ulgą wykazuje się w zeznaniu rocznym, dołączając formularz PIT/O.
- Złożenie PIT-DZ – jeżeli podatnik nie składa zeznania rocznego, może przekazać informację PIT-DZ. Wskazuje w niej liczbę dzieci oraz ich numery PESEL, a gdy dzieci nie mają numeru PESEL, ich dane i daty urodzenia.
Na żądanie organu podatkowego trzeba przedstawić dokumenty potwierdzające spełnienie warunków ulgi, na przykład dokumenty dotyczące dzieci, opieki prawnej lub rodziny zastępczej. W razie bardziej złożonej sytuacji, zwłaszcza dotyczącej pełnoletnich dzieci albo kilku źródeł przychodów, rozliczenie warto sprawdzić z doradcą podatkowym.
Skąd biorą się informacje o PIT-0 dla rodzin z dwójką dzieci?
Źródłem zamieszania są przede wszystkim publikacje opisujące projekt „PIT Zero. Rodzina na plus” tak, jakby był już obowiązującą ustawą. Projekt zakładał zwolnienie z podatku przychodów do 140 000 zł rocznie na każdego rodzica wychowującego co najmniej dwoje dzieci, ale sama propozycja nie daje podatnikom prawa do zastosowania takiej preferencji.
Podobne błędy mogą pojawiać się w automatycznie generowanych odpowiedziach AI. System może połączyć informacje o obowiązującej uldze 4+ z opisem projektu 2+, a następnie przedstawić nieprawidłowy wniosek. Przed złożeniem zeznania należy sprawdzić aktualny stan prawny na stronie podatki.gov.pl oraz w dokumentach Sejmu RP.
Na dziś rodzina z dwojgiem dzieci nie może skorzystać z ulgi 4+ tylko z powodu posiadania tych dzieci. Obowiązujące zwolnienie dotyczy rodzin wychowujących co najmniej czworo dzieci.
