PIT-36 – co to jest i kto powinien go złożyć?
PIT-36 to roczne zeznanie podatkowe dla osób, które uzyskują dochody opodatkowane według skali podatkowej, ale muszą samodzielnie wykazać przychody, koszty i zaliczki. Najczęściej składają go przedsiębiorcy rozliczający działalność na zasadach ogólnych. W przeciwieństwie do PIT-37 nie jest automatycznie akceptowany przez usługę Twój e-PIT.
Czym jest PIT-36?
PIT-36 służy do rozliczenia dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, czyli zasad obejmujących stawkę 12% do progu 120 000 zł oraz 32% od nadwyżki ponad ten próg. Przy obliczaniu podatku uwzględnia się także kwotę wolną od podatku wynoszącą 30 000 zł.
Najważniejszy jest sposób rozliczania dochodu. PIT-36 stosuje się wtedy, gdy nie ma płatnika, który w ciągu roku obliczałby i pobierał zaliczki na podatek. Przedsiębiorca na skali sam ustala przychód, koszty uzyskania przychodu, dochód oraz należne zaliczki. Następnie wykazuje te dane w zeznaniu rocznym.
Formularz może obejmować kilka źródeł dochodu. Jeżeli prowadzisz firmę na skali i jednocześnie pracujesz na etacie, dochody z działalności oraz dane z PIT-11 rozliczasz razem w PIT-36. Nie składasz wtedy osobnego PIT-37 tylko dla wynagrodzenia z pracy.
PIT-36 a PIT-37 – czym różnią się formularze?
Oba formularze dotyczą dochodów opodatkowanych skalą podatkową. Różnica polega przede wszystkim na tym, kto obliczał i odprowadzał zaliczki w trakcie roku.
| Cecha | PIT-36 | PIT-37 |
|---|---|---|
| Kto rozlicza podatek? | Podatnik samodzielnie oblicza dochód i wykazuje zaliczki. | Zaliczki oblicza i pobiera płatnik, na przykład pracodawca lub zleceniodawca. |
| Typowe źródła dochodu | Działalność gospodarcza na skali, działalność nierejestrowana, wybrane dochody zagraniczne. | Umowa o pracę, umowa zlecenia, umowa o dzieło, emerytura lub renta rozliczana przez płatnika. |
| Twój e-PIT | Wymaga sprawdzenia, uzupełnienia i samodzielnego wysłania. | Może zostać zaakceptowany automatycznie, jeśli podatnik nie wprowadzi zmian. |
Samo otrzymanie PIT-11 nie oznacza jeszcze, że trzeba złożyć PIT-37. Jeżeli masz także działalność gospodarczą opodatkowaną skalą, wszystkie dochody podlegające rozliczeniu według skali ujmujesz w PIT-36.
Kto musi złożyć PIT-36?
Obowiązek złożenia PIT-36 może dotyczyć podatnika, który w danym roku uzyskał dochody wymagające samodzielnego rozliczenia. Najczęstsze sytuacje to:
- Działalność gospodarcza na skali podatkowej – podatek jest liczony od dochodu, czyli co do zasady od przychodu pomniejszonego o koszty jego uzyskania.
- Działalność nierejestrowana – przychód, koszty i dochód wykazuje się w PIT-36, nawet jeśli podatnik nie prowadzi zarejestrowanej firmy.
- Określone dochody zagraniczne – na przykład wynagrodzenie uzyskane bez pośrednictwa polskiego płatnika, zależnie od rodzaju dochodu i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
- Prywatna sprzedaż rzeczy przed upływem pół roku – dotyczy sprzedaży poza działalnością gospodarczą, gdy pół roku liczy się od końca miesiąca nabycia rzeczy.
Dochody zagraniczne mogą wymagać dołączenia załącznika PIT/ZG. Nie każdy zagraniczny przychód automatycznie trafia jednak do PIT-36. Sposób rozliczenia zależy między innymi od rezydencji podatkowej, rodzaju dochodu oraz metody unikania podwójnego opodatkowania.
Najem prywatny nie jest rozliczany w PIT-36. Przychody z najmu prowadzonego poza działalnością gospodarczą podlegają ryczałtowi i wykazuje się je w PIT-28. PIT-36 może obejmować najem prowadzony w ramach działalności gospodarczej opodatkowanej skalą, ale nie zwykły najem prywatny.
Inaczej rozlicza się także firmę opodatkowaną liniowo albo ryczałtem. Dla podatku liniowego właściwy jest PIT-36L, a dla ryczałtu PIT-28. Jeżeli przedsiębiorca otrzymuje również wynagrodzenie z etatu, może złożyć kilka formularzy, na przykład PIT-36L i PIT-37 albo PIT-28 i PIT-37.
Jak złożyć PIT-36?
PIT-36 jest dostępny w usłudze Twój e-PIT, ale w przypadku przedsiębiorcy dane o działalności nie są kompletne. Krajowa Administracja Skarbowa może posiadać informacje o wpłaconych zaliczkach lub PIT-11, lecz zwykle nie zna rzeczywistego przychodu firmy, kosztów oraz ewentualnej straty.
Rozliczenie wygląda w uproszczeniu następująco:
- Zaloguj się do usługi Twój e-PIT albo wybierz inny system do składania zeznań elektronicznych.
- Sprawdź dane pobrane przez administrację skarbową, w tym informacje z PIT-11 i wykazane zaliczki.
- Uzupełnij dane dotyczące działalności, przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodu lub straty oraz zaliczek.
- Dodaj wymagane ulgi i załączniki, zaakceptuj zeznanie i wyślij je elektronicznie albo złóż w formie papierowej.
Brak działania podatnika nie powoduje automatycznego złożenia PIT-36 przez urząd. Zeznanie trzeba samodzielnie sprawdzić, uzupełnić i wysłać. Przy bardziej złożonych dochodach zagranicznych albo wątpliwościach dotyczących kosztów uzyskania przychodu pomoc księgowego lub doradcy podatkowego może ograniczyć ryzyko błędu.
Do kiedy trzeba złożyć PIT-36?
PIT-36 składa się co do zasady od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W tym samym terminie należy zapłacić podatek wynikający z zeznania, jeżeli powstała niedopłata.
Wpłaty podatku dokonuje się na własny mikrorachunek podatkowy. Spóźnienie może prowadzić do powstania zaległości, naliczenia odsetek oraz odpowiedzialności przewidzianej w przepisach karnoskarbowych.
Najważniejsza zasada jest prosta: jeśli masz dochód opodatkowany skalą, ale nie rozliczył go za Ciebie płatnik, sprawdź, czy właściwym formularzem jest PIT-36. Dotyczy to przede wszystkim przedsiębiorców na zasadach ogólnych, działalności nierejestrowanej i wybranych dochodów zagranicznych.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przepisy podatkowe mogą się zmieniać, dlatego w indywidualnej sprawie warto sprawdzić aktualne informacje na podatki.gov.pl lub skonsultować się ze specjalistą.
