PIT-36 czy PIT-37 – jak rozliczyć się wspólnie z małżonkiem?
Przy wspólnym rozliczeniu formularz wybiera się według źródła dochodów, a nie dlatego, że jesteście małżeństwem. Jeżeli oboje uzyskujecie dochody z etatu, umów zlecenia lub emerytury wykazywane w informacjach od płatników, zwykle składacie PIT-37. Jeżeli choć jedno z Was prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną według skali albo ma dochody wymagające samodzielnego rozliczenia, właściwy będzie PIT-36. Wspólne rozliczenie jest prawem, nie obowiązkiem, więc przed wysłaniem zeznania można porównać oba warianty.
PIT-36 czy PIT-37 – kiedy wybrać konkretny formularz?
PIT-37 służy przede wszystkim do rozliczenia dochodów, od których zaliczki w trakcie roku pobierał płatnik, na przykład pracodawca, zleceniodawca albo ZUS. Dotyczy to dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, gdy podatnik nie musi samodzielnie obliczać i wpłacać zaliczek.
PIT-36 jest formularzem szerszym. Składa się go wtedy, gdy przynajmniej jedno z małżonków ma dochody wymagające samodzielnego rozliczenia. Dotyczy to między innymi działalności gospodarczej prowadzonej na zasadach ogólnych, niektórych dochodów zagranicznych, doliczania dochodów małoletniego dziecka, rozliczania straty z poprzednich lat lub innych sytuacji wskazanych w formularzu.
| Formularz | Kiedy wybrać? |
|---|---|
| PIT-37 | Gdy dochody obojga małżonków pochodzą głównie z Polski i zostały wykazane przez płatników, na przykład w PIT-11 lub PIT-40A. |
| PIT-36 | Gdy choć jedno z małżonków prowadzi działalność na zasadach ogólnych albo uzyskuje dochody wymagające samodzielnego obliczenia podatku. |
| PIT-36 | Gdy występują określone dochody zagraniczne, dochody małoletniego dziecka, odliczenie straty lub inne przesłanki wyłączające PIT-37. |
Przykładowo, małżonkowie, którzy mają wyłącznie dochody z umów o pracę i otrzymali PIT-11, mogą złożyć jedno wspólne zeznanie PIT-37. Jeżeli jedno z nich dodatkowo prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną skalą, wspólne zeznanie składają na PIT-36. Nie oznacza to jednak, że każde dodatkowe źródło dochodu automatycznie wymaga tego formularza. Prywatny najem opodatkowany ryczałtem wykazuje się odrębnie w PIT-28 i sam w sobie nie przesądza o wyborze między PIT-36 a PIT-37.
Czy możecie rozliczyć się wspólnie?
Prawo do wspólnego rozliczenia wynika z art. 6 ustawy o PIT. Co do zasady trzeba spełnić jednocześnie kilka warunków:
- Małżeństwo – małżonkowie pozostawali w związku małżeńskim przez cały rok albo zawarli małżeństwo w trakcie roku i pozostawali małżeństwem do 31 grudnia.
- Wspólność majątkowa – musi obejmować okres wymagany przez przepisy. Rozdzielność ustanowiona intercyzą, wyrokiem sądu lub z mocy prawa może wykluczyć preferencję.
- Rezydencja podatkowa – co do zasady oboje małżonkowie podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
- Brak form opodatkowania wyłączających preferencję – żadne z małżonków nie może w danym roku stosować formy, która uniemożliwia wspólne rozliczenie.
Wspólne rozliczenie może być dostępne także wtedy, gdy jedno z małżonków mieszka dla celów podatkowych w innym państwie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Szwajcarii. W takim przypadku obowiązują dodatkowe warunki, między innymi dotyczące udziału dochodów opodatkowanych w Polsce, certyfikatu rezydencji i możliwości wymiany informacji podatkowych.
Ostrzeżenie: podatek liniowy albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności gospodarczej u jednego z małżonków zwykle wyklucza wspólne rozliczenie obojga. Wyjątkiem jest między innymi ryczałt od prywatnego najmu lub dzierżawy.
| Forma opodatkowania | Wpływ na wspólne rozliczenie |
|---|---|
| Działalność na skali podatkowej | Nie wyklucza wspólnego rozliczenia. Zwykle oznacza wybór PIT-36. |
| Podatek liniowy 19% | Zasadniczo wyklucza wspólne rozliczenie za dany rok. |
| Ryczałt z działalności gospodarczej | Zasadniczo wyklucza wspólne rozliczenie. |
| Ryczałt od prywatnego najmu | Nie wyklucza. Najem rozlicza się osobno w PIT-28. |
Nie przeszkadzają natomiast między innymi dochody z giełdy lub kryptowalut wykazywane w PIT-38, sprzedaż nieruchomości rozliczana w PIT-39, odsetki i dywidendy opodatkowane zryczałtowanym podatkiem oraz dochody zwolnione z PIT. Te źródła rozlicza się według właściwych zasad, niezależnie od wspólnego PIT-36 albo PIT-37.
Dlaczego wspólne rozliczenie może się opłacać?
Podatek przy wspólnym rozliczeniu oblicza się od połowy łącznych dochodów małżonków, a następnie otrzymany wynik mnoży się przez dwa. Dochody uwzględnia się po odliczeniach przypadających na każdego z małżonków.
Mechanizm ten może ograniczyć wpływ drugiego progu podatkowego. Przy skali podatkowej stawka 12% obejmuje dochód do 120 000 zł, a nadwyżka jest opodatkowana stawką 32%. Gdy jeden małżonek zarabia dużo, a drugi ma niski dochód albo nie osiąga go wcale, podzielenie sumy przez dwa może sprawić, że większa część dochodu pozostanie w niższym przedziale. Wspólne rozliczenie pozwala też efektywniej wykorzystać kwotę wolną od podatku wynoszącą 30 000 zł dla każdej osoby.
Najczęściej warto porównać rozliczenie wspólne i indywidualne, gdy:
- jeden z małżonków przekracza próg 120 000 zł, a drugi zarabia wyraźnie mniej,
- jedno z małżonków nie uzyskuje dochodów albo jego dochód jest niższy niż kwota wolna,
- dochody małżonków są bardzo nierówne,
- występują dochody zagraniczne lub inne odliczenia, które mogą zmienić wynik podatkowy.
Jeżeli oboje małżonkowie osiągają podobne dochody mieszczące się w tym samym przedziale skali, wspólne rozliczenie może nie zmienić wysokości podatku. Nie jest więc obowiązkowe ani automatycznie korzystniejsze w każdej sytuacji.
Jak złożyć wspólne zeznanie w usłudze Twój e-PIT?
Wspólne zeznanie składa się jako jeden formularz za oboje małżonków. W usłudze Twój e-PIT system może domyślnie przygotować rozliczenie indywidualne, dlatego trzeba samodzielnie zmienić sposób opodatkowania.
- Zaloguj się do usługi Twój e-PIT i wybierz właściwe zeznanie, PIT-37 albo PIT-36.
- Wybierz opcję rozliczenia wspólnie z małżonkiem.
- Wprowadź dane małżonka i sprawdź informacje o dochodach, zaliczkach oraz ulgach.
- Zweryfikuj obliczenia, zaakceptuj zeznanie i zachowaj urzędowe poświadczenie odbioru.
Nie trzeba składać osobnego pełnomocnictwa. Zaznaczenie wspólnego rozliczenia w zeznaniu jest wnioskiem o łączne opodatkowanie, a podpis jednego z małżonków oznacza także oświadczenie o upoważnieniu go przez drugiego. Dane małżonków należy wpisywać konsekwentnie w całym formularzu i załącznikach.
Przed wysłaniem zeznania sprawdź przede wszystkim formę opodatkowania działalności, okres trwania wspólności majątkowej oraz zagraniczną rezydencję podatkową. Przy działalności na skali wybierz PIT-36, przy samych dochodach od płatników – PIT-37. Jeśli sytuacja obejmuje podatek liniowy, ryczałt z działalności albo dochody zagraniczne, potrzebna może być analiza indywidualna.
