PIT-36 czy PIT-37 – który formularz wybrać?

PIT-37 wybierasz, gdy wszystkie dochody objęte skalą podatkową rozliczał za Ciebie płatnik, który wystawił na przykład PIT-11. PIT-36 składasz wtedy, gdy choć jeden dochód rozliczasz samodzielnie, bez pośrednictwa płatnika – na przykład z działalności gospodarczej opodatkowanej skalą, pracy dla osoby prywatnej albo z niektórych źródeł zagranicznych.

PIT-36 czy PIT-37 – co decyduje o wyborze?

Płatnik to podmiot, który oblicza, pobiera i odprowadza zaliczkę na podatek. Może nim być pracodawca, zleceniodawca, firma albo ZUS. Po zakończeniu roku przekazuje Ci informację, najczęściej formularz PIT-11, a w przypadku świadczeń emerytalnych także PIT-40A lub PIT-11A.

Jeżeli wszystkie Twoje dochody opodatkowane według skali pochodzą od takich płatników, zwykle składasz PIT-37. Gdy przynajmniej jedno źródło wymaga samodzielnego obliczenia podatku lub zaliczek, właściwy staje się PIT-36. Nie decyduje więc sama nazwa umowy, lecz sposób rozliczenia konkretnego przychodu.

PIT-37 i PIT-36 – szybkie porównanie

Poniższa tabela pokazuje, jak najczęstsze źródła dochodów wpływają na wybór formularza:

PIT-37 jest więc standardowym formularzem dla pracowników, zleceniobiorców, emerytów i rencistów, jeżeli wszystkie ich dochody rozlicza płatnik. Kilka formularzy PIT-11 od różnych pracodawców nie zmienia tej zasady.

Kiedy trzeba wybrać PIT-36?

PIT-36 składasz, gdy uzyskujesz dochody opodatkowane według skali podatkowej, ale nie rozlicza ich za Ciebie płatnik. Najczęściej dotyczy to następujących sytuacji:

• Działalność gospodarcza na skali – także działalność zawieszona oraz działy specjalne produkcji rolnej.
• Praca dla osoby prywatnej – na przykład zlecenie lub dzieło wykonywane dla sąsiada, który nie prowadzi firmy i nie wystawia PIT-11.
• Dochody zagraniczne – jeżeli trzeba wykazać je w Polsce, a w Polsce nie działał płatnik pobierający zaliczki.
• Działalność nierejestrowana – jej przychody i koszty wykazuje się w PIT-36.
• Sprzedaż rzeczy przed upływem pół roku – termin liczy się od końca miesiąca, w którym rzecz została nabyta.
• Inne dochody na skali bez płatnika – gdy podatek lub zaliczki rozliczasz samodzielnie.

Przykładowo, osoba pracująca na etacie, która sprzedała prywatny samochód przed upływem wskazanego terminu, może mieć obowiązek złożenia PIT-36, mimo że pracodawca wystawił jej PIT-11.

Nie myl PIT-36 z innymi formularzami. Działalność opodatkowana podatkiem liniowym rozliczana jest w PIT-36L, a działalność lub najem prywatny opodatkowane ryczałtem – w PIT-28. Sprzedaż akcji i kryptowalut wykazuje się w PIT-38, a sprzedaż nieruchomości przed upływem ustawowego terminu – w PIT-39.

Uwaga dotycząca Twój e-PIT: PIT-36 nie należy pozostawiać bez sprawdzenia w nadziei na automatyczne złożenie. Dane mogą być częściowo uzupełnione przez Krajową Administrację Skarbową, ale przychody bez płatnika, koszty i należne zaliczki trzeba zweryfikować lub dodać samodzielnie. Zeznanie należy samodzielnie zaakceptować i wysłać.

Co złożyć, gdy masz dochody z różnych źródeł?

Jeżeli choć jeden z Twoich dochodów wymaga PIT-36, nie składasz dodatkowo PIT-37 dla pozostałych dochodów opodatkowanych skalą. Wykazujesz je razem w PIT-36.

Przy wspólnym rozliczeniu małżonków obowiązuje podobna zasada. Jeżeli jedno z małżonków spełnia warunki do złożenia PIT-36, wspólne zeznanie – o ile małżonkowie mogą się wspólnie rozliczyć – składa się na formularzu PIT-36.

Jak podjąć decyzję w 3 krokach?

1. Sprawdź, czy masz PIT-11, PIT-11A, PIT-40A lub podobną informację od płatnika dla każdego źródła dochodu.
2. Jeżeli choć jeden dochód uzyskałeś bez płatnika albo prowadzisz działalność na skali, wybierz PIT-36 i uwzględnij w nim także dochody z etatu, zleceń czy emerytury.
3. Wyślij zeznanie samodzielnie i zachowaj Urzędowe Poświadczenie Odbioru. Nie czekaj na automatyczną akceptację PIT-36 w usłudze Twój e-PIT.