PIT 38 – co to jest i kto musi go złożyć?
PIT-38 to zeznanie podatkowe dla osób fizycznych, które uzyskały prywatne przychody z kapitałów pieniężnych, na przykład ze sprzedaży akcji, obligacji, udziałów, instrumentów pochodnych lub walut wirtualnych. Dochód rozlicza się według stawki 19%, a deklarację składa się indywidualnie – bez wspólnego rozliczenia z małżonkiem.
Czym jest PIT-38?
PIT-38 jest formularzem przeznaczonym do rozliczania określonych dochodów kapitałowych osiągniętych poza działalnością gospodarczą. W praktyce jest to deklaracja dla prywatnych inwestorów, którzy sprzedali składniki majątku inwestycyjnego albo uzyskali przychód z określonych praw majątkowych.
Podatek od dochodu wykazanego w PIT-38 wynosi 19%. To tak zwany podatek Belki. Podstawę opodatkowania stanowi co do zasady dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Nie stosuje się tu skali podatkowej ani kwoty wolnej właściwej dla wielu innych dochodów.
Kto musi złożyć PIT-38?
Obowiązek dotyczy osoby fizycznej, która uzyskała takie przychody prywatnie, a nie w ramach działalności gospodarczej. PIT-38 składa się w szczególności w przypadku:
- sprzedaży akcji, obligacji i innych papierów wartościowych,
- zbycia udziałów w spółkach albo udziałów w spółdzielniach,
- odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z nich wynikających,
- sprzedaży walut wirtualnych, czyli kryptowalut, za pieniądze, towary, usługi lub inne prawa majątkowe,
- objęcia udziałów, akcji lub wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny inny niż przedsiębiorstwo albo jego zorganizowana część.
Znaczenie ma przede wszystkim moment odpłatnego zbycia. Samo posiadanie akcji, obligacji czy kryptowalut nie oznacza jeszcze konieczności zapłaty podatku od sprzedaży. Jeżeli w danym roku sprzedano aktywa ze stratą, również należy wykazać ją w deklaracji. Może być przydatna przy rozliczaniu dochodów z tego samego źródła w kolejnych latach.
Jak PIT-8C pomaga w rozliczeniu PIT-38?
PIT-8C nie jest deklaracją podatkową. To informacja przekazywana przez biuro maklerskie, brokera lub inną instytucję, która pokazuje między innymi przychody i koszty związane z transakcjami. Na jej podstawie podatnik uzupełnia własny PIT-38.
Jeśli korzystasz z kilku rachunków inwestycyjnych, możesz otrzymać osobny PIT-8C od każdej instytucji. Trzeba zsumować dane i sprawdzić, czy informacja obejmuje wszystkie transakcje. Sprzedaż dokonana bez pośrednictwa biura maklerskiego może nie zostać wykazana w PIT-8C. Wtedy przychód i koszty trzeba ustalić samodzielnie na podstawie umów, potwierdzeń przelewów lub historii transakcji.
Do kosztów uzyskania przychodu mogą należeć między innymi wydatki na nabycie sprzedanych aktywów, prowizje maklerskie i opłaty bezpośrednio związane z transakcją. Zachowaj dokumenty potwierdzające te kwoty, zwłaszcza gdy nie zostały ujęte w informacji od instytucji finansowej.
Rozliczenie wygląda w uproszczeniu następująco:
- Zbierz PIT-8C ze wszystkich biur maklerskich i brokerów.
- Dodaj dane o transakcjach, których nie wykazano w otrzymanych informacjach.
- Sprawdź przychody, koszty oraz ewentualne straty z poprzednich lat.
- Wpisz dane do formularza PIT-38 i oblicz dochód podlegający stawce 19%.
- Wyślij deklarację elektronicznie albo złóż ją w formie papierowej.
PIT-8C dostarcza danych do rozliczenia, ale nie zastępuje PIT-38. Otrzymanie tego dokumentu nie oznacza, że zeznanie zostało już złożone.
Czy każdy zysk kapitałowy wymaga PIT-38?
Nie. Sposób rozliczenia zależy od rodzaju przychodu. W przypadku niektórych odsetek podatek pobiera instytucja finansowa, więc podatnik nie wykazuje ich ponownie w PIT-38. Inaczej wygląda sprzedaż akcji lub kryptowalut, którą inwestor rozlicza samodzielnie.
| Źródło przychodu | Sposób rozliczenia | Czy zwykle wykazuje się je w PIT-38? |
|---|---|---|
| Odsetki od lokaty bankowej | Bank pobiera podatek przy wypłacie odsetek | Nie |
| Sprzedaż akcji lub obligacji | Podatnik rozlicza dochód na podstawie danych transakcyjnych | Tak |
| Sprzedaż walut wirtualnych | Podatnik wykazuje przychody i koszty w PIT-38 | Tak |
W przypadku dochodów kapitałowych uzyskanych za granicą może być potrzebny załącznik PIT/ZG. Jego zastosowanie zależy od rodzaju dochodu, kraju oraz zasad wynikających z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Do kiedy i jak złożyć PIT-38?
PIT-38 składa się do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Ten termin dotyczy zarówno wersji papierowej, jak i elektronicznej. W usłudze Twój e-PIT deklaracja może być częściowo uzupełniona na podstawie informacji przekazanych przez płatników, ale podatnik powinien sprawdzić dane i dodać brakujące transakcje lub koszty.
Po wysłaniu zeznania online zachowaj UPO, czyli Urzędowe Poświadczenie Odbioru. Jest ono potwierdzeniem skutecznego przekazania deklaracji do urzędu skarbowego.
PIT-38 składa każdy małżonek osobno. Nie można połączyć dochodów kapitałowych w jednym wspólnym formularzu, nawet gdy małżonkowie rozliczają inne dochody wspólnie.
Najważniejsze jest więc ustalenie, czy w danym roku doszło do sprzedaży inwestycji lub innej czynności objętej PIT-38. Samo otrzymanie PIT-8C nie kończy rozliczenia – dokument trzeba wykorzystać do przygotowania indywidualnej deklaracji i złożyć ją w terminie.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przy złożonych rozliczeniach zagranicznych, wielu rachunkach inwestycyjnych lub dużych stratach skonsultuj się z doradcą podatkowym.
