Wtorek, 10 listopada 2026 Imieniny: Leon, Ludomir, Andrzej Redakcja Kontakt
Podatki

PIT-5 – co to za podatek i kto musi go płacić?

Autor: Redakcja smartstart.pl Publikacja: 15 lipca 2026 3 min czytania
Biurko z kalkulatorem, piórem i dokumentami, symbolizujące rozliczenia podatkowe i przygotowanie do wypełnienia PIT-5.

PIT-5 nie jest obecnie podatkiem ani obowiązkową deklaracją składaną w urzędzie skarbowym. Obowiązek przekazywania tego formularza zniesiono w 2007 roku. Dziś PIT-5 może służyć przedsiębiorcy jako wewnętrzny dokument do obliczania zaliczek na podatek dochodowy.

Czym jest PIT-5 i czy trzeba go składać?

PIT-5 był formularzem służącym do wykazywania sposobu obliczenia zaliczki na podatek dochodowy. Przedsiębiorca przedstawiał w nim między innymi przychody, koszty, dochód, odliczenia oraz kwotę należnej zaliczki.

Od 2007 roku nie ma obowiązku wysyłania PIT-5 do urzędu skarbowego. Nie trzeba więc składać tego dokumentu przy każdej miesięcznej lub kwartalnej wpłacie. Sam formularz nie jest też podatkiem. Podatkiem jest należność wynikająca z dochodu, natomiast PIT-5 może być jedynie arkuszem pomocniczym do jej wyliczenia.

Przedsiębiorca może przechowywać własne wyliczenia na potrzeby kontroli oraz dla zachowania porządku w dokumentacji firmy. Nie zastępują one jednak rocznego zeznania podatkowego.

PIT-5 dawniej i obecnie

Cecha Przed 2007 rokiem Obecnie
Obowiązek składania deklaracji PIT-5 przekazywano do urzędu skarbowego. Nie wysyła się PIT-5 do urzędu.
Sposób rozliczenia Formularz wykazywał obliczoną zaliczkę. Zaliczkę oblicza się i wpłaca bez miesięcznej deklaracji.
Dokumentacja Formularz był dokumentem urzędowym. Może być dokumentem wewnętrznym przedsiębiorcy.
Miejsce wpłaty Wpłaty kierowano na właściwy rachunek urzędu. Zaliczki wpłaca się na indywidualny mikrorachunek podatkowy.

Jak rozliczać zaliczki na podatek dochodowy?

Obowiązek, który pozostał, dotyczy nie składania PIT-5, lecz obliczania i wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Dotyczy to między innymi przedsiębiorców rozliczających działalność na zasadach ogólnych albo podatkiem liniowym. W zależności od wybranej formy i spełnienia warunków zaliczki mogą być wpłacane miesięcznie lub kwartalnie.

Termin wpłaty przypada co do zasady na 20. dzień miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym. Zaliczka miesięczna za styczeń jest więc płatna do 20 lutego, a zaliczka kwartalna za pierwszy kwartał – do 20 kwietnia. Pieniądze przelewa się na indywidualny mikrorachunek podatkowy, a nie razem z deklaracją PIT-5.

Przy bieżących rozliczeniach przedsiębiorca ustala podatek od dochodu osiągniętego od początku roku, a następnie pomniejsza go o wcześniej wpłacone zaliczki. Szczegółowy sposób obliczenia zależy od formy opodatkowania i uwzględnionych odliczeń. Nie ma potrzeby wpisywania aktualnych stawek do samego dokumentu PIT-5, jeśli służy on wyłącznie jako wewnętrzny arkusz obliczeniowy.

W praktyce należy pamiętać o następujących zasadach:

  • Termin wpłaty – zaliczkę miesięczną lub kwartalną wpłaca się do 20. dnia miesiąca po zakończeniu okresu rozliczeniowego.
  • Miejsce wpłaty – przelew kieruje się na indywidualny mikrorachunek podatkowy.
  • Brak deklaracji – przy samej wpłacie zaliczki nie wysyła się formularza PIT-5 do urzędu skarbowego.
  • Dokumentacja – własne wyliczenia zaliczki można zachować w dokumentacji firmy, aby łatwiej kontrolować rozliczenia.

Przy podatku liniowym spotyka się oznaczenie PIT-5L. Podobnie jak PIT-5, nie jest ono obecnie obowiązkową deklaracją przesyłaną przy każdej zaliczce. Może natomiast porządkować obliczenia podatku liniowego.

Dlaczego warto prowadzić własne wyliczenia?

Brak obowiązku składania PIT-5 nie oznacza, że przedsiębiorca powinien rezygnować z dokumentowania sposobu obliczenia zaliczek. Taki arkusz pomaga sprawdzić, czy przychody, koszty, odliczenia i wcześniejsze wpłaty zostały uwzględnione prawidłowo. Ułatwia też przygotowanie rocznego zeznania oraz wyjaśnienie rozliczeń podczas kontroli.

PIT-5 jest dziś narzędziem pomocniczym, a realnym obowiązkiem pozostaje terminowa wpłata zaliczki na podatek dochodowy na mikrorachunek.

Redakcja smartstart.pl

Smartstart.pl tłumaczy ekonomię prostym językiem. Wyjaśniamy podstawowe pojęcia ekonomiczne, jak działają pieniądz, waluty i bankowość, skąd bierze się inflacja i jak sytuacja gospodarcza wpływa na domowe finanse. Pokazujemy, jak przełożyć tę wiedzę na codzienne decyzje o oszczędzaniu i wydawaniu pieniędzy. Treści mają charakter edukacyjny i nie są poradą inwestycyjną.

618 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 4 sekcji