Wspólne rozliczenie małżonków – PIT-36 czy PIT-37?
Wspólne rozliczenie małżonków składa się na PIT-37, gdy oboje uzyskują dochody rozliczane przez płatników. Jeżeli choć jedno z małżonków ma dochody wymagające samodzielnego rozliczenia, właściwy będzie PIT-36 – także dla wspólnego zeznania.
Od czego zależy wybór formularza?
Decyduje rodzaj dochodów, a nie sam fakt rozliczania się razem. PIT-37 służy do wykazania dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, przy których zaliczki pobierał płatnik, na przykład pracodawca, zleceniodawca albo ZUS. PIT-36 wybiera się wtedy, gdy podatnik musi samodzielnie obliczyć przychód, koszty lub zaliczki.
Jeśli jeden małżonek uzyskuje dochody wystarczające do złożenia PIT-36, całe wspólne zeznanie składa się na tym formularzu. Drugi małżonek nie składa wtedy osobnego PIT-37 dla dochodów objętych wspólnym rozliczeniem.
Wspólne rozliczenie jest prawem, nie obowiązkiem. Przed wysłaniem zeznania można porównać podatek w wariancie wspólnym i indywidualnym, zwłaszcza gdy małżonkowie mają wyraźnie różne dochody.
PIT-36 czy PIT-37 – tabela wyboru
Poniższe zestawienie pokazuje, jak przypisać najczęstsze źródła dochodów do formularza:
| Źródło dochodu | PIT-37 | PIT-36 |
|---|---|---|
| Umowa o pracę, emerytura lub renta | Tak, jeśli dochód rozliczył płatnik | Tak, gdy występuje także inny powód złożenia tego formularza |
| Umowa zlecenia lub o dzieło | Tak, jeśli zaliczki pobrał płatnik | Tak, gdy dochód wymaga samodzielnego rozliczenia albo występują inne dochody rozliczane na PIT-36 |
| Działalność gospodarcza na skali podatkowej | Nie | Tak |
| Niektóre dochody zagraniczne | Zwykle nie | Tak, jeżeli wymagają wykazania w tym formularzu |
| Dochody wyłącznie od płatników w Polsce | Tak | Nie, o ile nie występuje inna przyczyna złożenia PIT-36 |
Wspólne zeznanie łączy dochody obojga małżonków objęte danym formularzem. Inne deklaracje, takie jak PIT-28 z prywatnego najmu, PIT-38 z kapitałów pieniężnych czy PIT-39 ze sprzedaży nieruchomości, składa się odrębnie.
Kiedy konieczny jest PIT-36?
PIT-36 jest właściwy wtedy, gdy przynajmniej jedna osoba nie może rozliczyć wszystkich swoich dochodów na PIT-37. Dotyczy to w szczególności następujących sytuacji:
- Działalność gospodarcza na skali podatkowej – przedsiębiorca rozliczający firmę według skali wykazuje ją na PIT-36. Dotyczy to także sytuacji, gdy drugi małżonek pracuje na etacie. Wspólne zeznanie również składa się wtedy na PIT-36.
- Dochody zagraniczne – niektóre dochody uzyskane za granicą wymagają wykazania w PIT-36, zależnie od ich rodzaju oraz zasad unikania podwójnego opodatkowania.
- Doliczanie dochodów małoletnich dzieci – jeżeli dochody dziecka dolicza się do dochodów rodziców, właściwym formularzem może być PIT-36.
- Rozliczanie straty z lat ubiegłych – podatnik korzystający z takiego rozliczenia składa PIT-36, jeżeli przepisy wymagają wykazania straty właśnie w tym zeznaniu.
Samo prowadzenie działalności nie przesądza jeszcze o utracie prawa do wspólnego rozliczenia. Znaczenie ma forma opodatkowania. Firma rozliczana według skali może współistnieć ze wspólnym PIT-em, natomiast podatek liniowy lub ryczałt z działalności gospodarczej zasadniczo wykluczają tę preferencję.
Ryczałt, najem i formy opodatkowania wykluczające wspólne rozliczenie
Ryczałt od najmu prywatnego nie wyklucza wspólnego rozliczenia pozostałych dochodów. Przychody z najmu wykazuje się osobno na PIT-28, a dochody małżonków z pracy lub działalności na skali można połączyć w PIT-37 albo PIT-36 – zależnie od pozostałych źródeł.
Najem prywatny na ryczałcie jest wyjątkiem. Ryczałt stosowany w działalności gospodarczej działa inaczej i może pozbawić małżonków prawa do wspólnego zeznania.
Wspólne rozliczenie wyklucza co do zasady stosowanie przez któregokolwiek z małżonków podatku liniowego albo ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w działalności gospodarczej. Dotyczy to również innych szczególnych form opodatkowania wskazanych w przepisach, między innymi karty podatkowej.
Nie każda deklaracja składana osobno wpływa na wybór PIT-36 lub PIT-37. Dochody z giełdy i kryptowalut rozlicza się na PIT-38, sprzedaż nieruchomości na PIT-39, a prywatny najem opodatkowany ryczałtem na PIT-28. Te formularze nie zastępują wspólnego PIT-36 lub PIT-37.
Kto może rozliczyć się wspólnie?
Poza właściwym formularzem trzeba spełnić warunki formalne. Małżonkowie powinni pozostawać w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej przez wymagany okres. Ślub zawarty w trakcie roku również może pozwolić na wspólne rozliczenie, jeżeli małżeństwo i wspólność majątkowa trwały do końca tego roku.
Znaczenie ma także rezydencja podatkowa. Co do zasady oboje małżonkowie powinni podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W określonych sytuacjach wspólne rozliczenie jest możliwe również przy rezydencji w państwie UE, EOG albo w Szwajcarii, jeżeli spełniony jest między innymi warunek, że co najmniej 75% łącznych przychodów podlega opodatkowaniu w Polsce i można potwierdzić rezydencję certyfikatem.
Wspólny PIT nie wymaga, aby oboje małżonkowie osiągali dochody. Jedna osoba może nie zarabiać albo uzyskać dochód niepowodujący podatku. Wniosek o wspólne opodatkowanie zaznacza się w zeznaniu, a zeznanie może podpisać jeden z małżonków w imieniu obojga.
Lista kontrolna przed wysłaniem zeznania
Przed zaakceptowaniem wspólnego PIT-u sprawdź:
- Czy małżeństwo trwało przez wymagany okres, a między małżonkami istniała wspólność majątkowa.
- Czy oboje spełniacie warunki dotyczące rezydencji podatkowej lub opodatkowania dochodów w Polsce.
- Czy żadne z małżonków nie stosowało podatku liniowego ani ryczałtu w działalności gospodarczej.
- Czy formularz wynika ze źródeł dochodów, czyli PIT-37 przy dochodach rozliczanych przez płatników albo PIT-36, gdy występuje obowiązek samodzielnego rozliczenia.
- Czy wspólny wariant został porównany z rozliczeniem indywidualnym w kalkulatorze podatkowym.
Najprostsza zasada brzmi: jeżeli oboje mają wyłącznie dochody od płatników, wybierzcie PIT-37. Jeżeli choć jedno z małżonków musi rozliczyć dochód na PIT-36, wspólne zeznanie również składa się na PIT-36.
